Anlamı
ancak büyük fedakârlıklarla elde edilebilecek güzel bir şey, fedakârlık yapılmadan elde edilemez.
Detaylı Açıklama
Dut kurusu ile yâr sevilmez atasözü, gerçekten değerli, güzel ya da ulaşılması zor bir şeyin emek ve fedakârlık yapılmadan elde edilemeyeceğini anlatır. Yâr burada sevgiliyi ama daha geniş anlamda arzu edilen büyük nimeti simgeler. Dut kurusu ise bunun için yetersiz, cılız ve değersiz görülen aracı temsil eder. Atasözü böylece büyük karşılık isteyen şeyler için küçük fedakârlıkların yetmeyeceğini söyler. Gündelik dilde aşk, evlilik, başarı, iş kurma, iyi hayat kurma ya da ağır emeği olan her hedef için kullanılabilir. Kısacası söz, insanın büyük şeyleri küçük hesaplarla elde etmeye kalkmaması gerektiğini, değerli olanın karşılığında gerçek emek ve özveri gerektiğini anlatır. Bu nedenle atasözü, istek ile bedel arasındaki dengenin bozulduğu her durumda kolayca hatırlanan ölçülü bir uyarıya dönüşür.
Örnek Cümleler
- Bunca büyük hayali üç kuruşla kurmaya kalkma; dut kurusu ile yâr sevilmez.
- Emek vermeden başarı bekleyene büyükler dut kurusu ile yâr sevilmez dedi.
- Güzel hayat istiyorsan dut kurusu ile yâr sevilmez sözünü unutma.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü istenen şey değerliyse, onu elde etmek için verilen karşılığın da anlamlı olması gerekir. Cılız emek büyük sonuca yetmez. Atasözü tam da bu ölçüsüz beklentiyi eleştirir.
Hayır. Aşk üzerinden kurulmuş olsa da emek isteyen bütün büyük hedefler için uygulanabilir. Bu yüzden çalışma, kazanç ve ilişki bağlamlarında da canlılığını korur.
Değerli olanı ucuza kapatmaya çalışma demektir. Büyük sonuç, gerçek emek ve fedakârlık ister. Sözün ana vurgusu, karşılıksız büyük beklentinin gerçekçi olmadığıdır.