Anlamı
düvenle ekinlerin tanelerini başaklarından çıkarmak.
Detaylı Açıklama
Düven sürmek, düvenle ekinlerin tanelerini başaklarından çıkarmak anlamındadır. Kalıp dövmek fiiliyle de söylenir: düven dövmek. Tanım işin amacını açıkça verir: taneyi başaktan ayırmak. İş harman yerinde, biçilmiş ekin saplarının toplanmasından sonra yapılır. Düveni çeken bir öküz, bir at ya da bir katır olabilir; kalıbın öznesi ise hayvanı süren kişidir. Ekin buğday, arpa ya da çavdar olabilir. Bu iş yaz aylarında, harman zamanında yapılır. Kalıp bir köy anlatısında, bir anı yazısında ya da tarım tarihini anlatan bir metinde geçebilir. Günümüzde bu işi biçerdöverler de görür; kalıp eski bir tarım yöntemini anlatır. Düven sürüldükten sonra taneyi samandan ayırmak için savurma işi gelir.
Örnek Cümleler
- Temmuz sıcağında harman yerine serilen buğdayların üzerinde öküzleriyle düven süren dedem, akşama kadar çalıştı.
- Çocukken yazları köyde düvenin üstüne oturup babasıyla düven sürdüğünü anlatan yaşlı adam, o günleri özlüyordu.
- Arpa saplarını harman yerine yayan köylüler, sırayla atları koşup gün boyu düven sürdü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Düven, altına keskin taşlar ya da demir dişler çakılmış, hayvanla çekilen kalın bir tahtadır. Harman yerinde ekin saplarının üzerinden geçirilir ve başakları ezerek taneleri ayırır. Ağırlık olsun diye üstüne bir kişi oturabilir.
Harman dövmek, ekin tanelerini saptan ayırma işini yapmaktır; işin adını verir. Düven sürmek ise bu işin düvenle yapılmasını anlatır. Harman dövmenin tanımı bir araç anmaz; düven sürmenin tanımı ise düveni açıkça adlandırır.
Atasözü, çalışanın emeğinin karşılığının verilmesi gerektiğini söyler. Düveni çeken öküz de harmanda çalışır; ağzının bağlanmaması, onun ekinden yiyebilmesini düşündürür. Öküzün emeği, harmandaki ekinden payını hak eder. Atasözü bu görüntüyü bütün çalışanlara genişletir.