Anlamı
1) işler duruma getirmek; 2) düzenlemek:
'Ağaçlarla evler arasında bir düzen kurmadıkça bir şehrin tadı tuzu kalır mı?' -B. R. Eyuboğlu. 3) mec. hileye başvurmak.
Detaylı Açıklama
Düzen kurmak, işleri yoluna koymak, dağınık duran şeyleri belirli bir sisteme bağlamak anlamında kullanılır. Hem ev, şehir, iş hem de mecazen ilişki düzeni için söylenebilir. İçinde kuruculuk, plan ve süreklilik düşüncesi vardır. Bu deyimde asıl önemli nokta, yalnız toparlamak değil işleyen bir yapı kurmaktır. Bu nedenle söz geçici bir toplama hareketinden çok, devam edecek bir sistem oluşturmayı hissettirir. Evde, iş yerinde ya da insanın kafasında bile böyle bir düzen kurulabilir. Kalıcılık duygusu da bu yüzden öne çıkar. Kurulan yapının sürmesi beklentisi belirgindir. Kısacası düzen kurmak, dağınıklığı giderip kalıcı, işler ve sürdürülebilir bir yapı oluşturmayı anlatan kurucu bir deyimdir. Böyle bir yapı insana güven de verir.
Örnek Cümleler
- Yeni eve taşınınca önce mutfakta sağlam bir düzen kurmak istedi.
- Şirket büyümeden evrakta sağlam bir düzen kurmak gerektiğini erken anladılar.
- İnsan kafasında düzen kurmak bilmezse zamanla bütün hayatı iyice dağılır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, yalnız eşya için değil; iş, şehir, aile, zaman planı ve düşünce düzeni için de rahatlıkla kullanılabilen geniş kapsamlı bir deyimdir.
Çünkü dağınıklığın yerine süreklilik, güven ve işlerlik getirmeyi anlatır; kurulan düzen, belirsizliği azaltıp hayatı daha yönetilebilir hâle getirir ve insanı rahatlatır.
Düzen vermek ve düze indirmek deyimleriyle ilişkilidir; hepsi dağınık ya da sorunlu gidişi toparlama fikrini paylaşır, ama vurgu düzeyi farklıdır.