Anlamı
'ömür yeterse, ölmezsem' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Ecel aman verirse, ömür yeterse, ölmezsem anlamında kullanılan bir sözdür. Konuşan bir plandan, bir dilekten ya da verdiği bir sözden söz ederken onu bu şarta bağlar: ecel aman verirse gelecek yaz köye döneceğim. Şart kipi, işin ancak ölüm araya girmezse gerçekleşeceğini anlatır. Söz bir yaşlının ağzından da, ağır bir hastalık geçiren birinin ağzından da çıkabilir; genç biri de onu kullanabilir. Tanımdaki ölmezsem sözü, konuşanın kendi ömrünü düşündüğünü gösterir. Kalıp bir umudu da, bir tevekkülü de taşıyabilir. Planın büyüklüğünü tanım sınırlamaz; bir yolculuk, bir düğün, bir ev yapımı ya da yarım kalmış bir iş olabilir. Söz bir vedalaşmada, bir torunla yapılan sohbette ya da uzun vadeli bir plan anlatılırken duyulabilir.
Örnek Cümleler
- Seksenlik dede torununa söz verdi: ecel aman verirse düğününde en önde halay çekecek.
- Ameliyattan yeni çıkan Hasan Amca, ecel aman verirse baharda bahçesine yeni fidanlar dikmeyi planlıyor.
- Yetmiş yaşındaki yazar, ecel aman verirse üçlemenin son kitabını gelecek yıl bitirmeyi umuyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ecel, ölüm vaktidir. Söz bu vakti konuşanın elinde olmayan bir şey olarak anar ve ondan bir süre izin ister gibi konuşur. Sözlük bunu ömür yeterse, ölmezsem diye açıklar.
Ömür geçirmek, yaşamaktır. Ecel aman verirse diyen kişi de yaşamanın bir süre daha sürmesini şart koşar. Deyim yaşamanın kendisini, söz onun sürüp sürmeyeceğine bağlı bir planı anlatır.
Atasözüne göre her ölümün bir sebebi bulunur. Ecel aman verirse diyen kişi ise planını, ne zaman geleceğini bilmediği bir sona bağlar. Atasözü ölüme bulunan sebebi, söz bu sonun belirsiz vaktini öne çıkarır.