Anlamı
herkesin ölümü için bir sebep vardır.
Detaylı Açıklama
Ecel geldi cihana, baş ağrısı bahane atasözü, herkesin ölümü için bir sebep olduğunu söyler. Sözün iki yarısı bir sıra kurar: önce ecel gelir, sonra ölüme bir sebep gösterilir. Cihan sözü dünyayı karşılar: ecel dünyaya gelmiş, sıra bir sebebe kalmıştır. Baş ağrısı küçük, sıradan bir rahatsızlığı düşündürür. Bahane sözü bu rahatsızlığın asıl belirleyici sayılmadığını anlatır; belirleyici olan ecelin gelmesidir. Atasözüne göre ölümün vakti gelince sebebi de bulunur. Sebep bir hastalık, bir kaza, bir düşme ya da önemsiz görünen bir soğuk algınlığı olabilir; tanım türünü belirtmez. Söz beklenmedik bir ölümün ardından, bir taziye evinde ya da yakınlarını teselli eden birinin ağzından duyulabilir.
Örnek Cümleler
- Sapasağlam görünen komşumuz bir sabah merdivende ayağı kayınca hayatını kaybetti; ecel geldi cihana, baş ağrısı bahane.
- Doktorlar, hafif bir gripten sonra yaşlı adamın kalbinin neden durduğunu açıklayamadı; ecel geldi cihana, baş ağrısı bahane.
- Yıllarca hiç hastalanmayan dede, basit bir diş çekiminden sonra ateşlenip öldü; ecel geldi cihana, baş ağrısı bahane.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sebepsiz ölüm olmaz da sözlükte aynı anlamla açıklanır; iki sözün anlamı birdir. Bu atasözü yargıyı doğrudan söyler. Ecel geldi cihana, baş ağrısı bahane ise onu bir görüntüyle anlatır ve sebebi önemsiz bir baş ağrısında gösterir.
Eceli gelmek, sözlüğe göre bir canlının ölümünün ya da bir şeyin sonunun önlenemez hâle gelmesidir. Atasözündeki ecel geldi sözü de bu kaçınılmazlığı anlatır. Deyim sonun yaklaşmasını, atasözü o ölüme bir sebebin bulunacağını söyler.
Vesile bulmak, sebep yaratmak, bahane göstermektir. Atasözündeki bahane de ölüme gösterilen sebeptir. Deyimde bahaneyi bir kişi arar ve gösterir; atasözü ise bahanenin kimden geldiğini söylemez, onu ecelin gelişine bağlar.