Anlamı
sıkıntı ve üzüntüden kurtulmak, rahatlamak, huzur bulmak:
'Ona ne zaman rastlarsanız, konuşsanız içiniz açılır, efkârınız dağılır.' -H. Taner.
Detaylı Açıklama
Efkârı dağılmak, sıkıntı ve üzüntüden kurtulmak, rahatlamak, huzur bulmak anlamındadır. Tanım bir sonucu anlatır: sıkıntı geçmiş, kişi rahatlamıştır. Kalıbın öznesi efkârdır; kimin rahatladığını iyelik eki ya da tamlayan gösterir: Ayşe'nin efkârı dağıldı. Efkâr sözü tasaları karşılar; dağılmak fiili onların bir arada durmadığını, kişiden uzaklaştığını düşündürür. Rahatlamaya yol açan şey bir konuşma, bir haber, bir manzara, bir şarkı ya da sevilen birinin yanında olmak olabilir. Kalıp, efkâr basmak kalıbının ardından gelen hâli anlatır: önce tasa çöker, sonra dağılır. Rahatlama bir anda da olabilir, bir süre içinde yavaş yavaş da. Kişinin bunun için çaba gösterip göstermediğini tanım söylemez. Kalıp bir kişiyi ya da bir yeri överken de kurulabilir: o bahçede oturunca efkârım dağılır.
Örnek Cümleler
- Hastaneden iyi haber gelince bekleme salonunda saatlerdir oturan ailenin efkârı dağıldı.
- Taşındığı yeni şehirde yalnızlıktan bunalan Selin'in efkârı, komşusuyla çay içince dağıldı.
- Akşam köy kahvesinde eski arkadaşlarıyla saz çalan dedenin efkârı dağıldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Biriyle konuşunca dağılır: Ona ne zaman rastlarsanız, konuşsanız içiniz açılır, efkârınız dağılır. Cümle iki sonucu yan yana koyar: içinin açılması ve efkârın dağılması. Rahatlamanın kaynağı bir kişidir.
Huzur bulmak, ruhsal yönden rahatlamaktır. Efkârı dağılmanın tanımı bu anlamı da içine alır, ama ondan önce sıkıntı ve üzüntüden kurtulmayı anar. Biri yalnız varılan dinginliği, öteki sıkıntının geride kalmasını da anlatır.
Atasözü, bundan sonra herhangi bir sıkıntıyla karşılaşma ihtimali olmadığını anlatır. Efkârı dağılan kişi de sıkıntıdan kurtulmuştur. Atasözü geleceğe dair bir güvence verir; deyim yalnız o anki rahatlamayı anlatır.