Anlamı
1) el tutuşmak:
'Haydi, ateş dansı yapalım deniyor, el ele verip bir halay çekiyoruz.' -A. Erhat. 2) mec. birlikte davranmak, bir konuda birleşmek:
'Yoksa el ele verip hep beraber dünyayı mı uçuralım?' -N. F. Kısakürek.
Detaylı Açıklama
El ele vermek iki anlamda kullanılır. Birincisi gerçek anlamdır: el tutuşmak. Halayda, bir oyun halkasında ya da bir yolu birlikte geçerken insanlar el ele verir. İkincisi mecaz anlamdır: birlikte davranmak, bir konuda birleşmek. Bu anlamda ellerin gerçekten tutuşması gerekmez; kişiler bir amaç için yan yana gelir. Mecaz anlam, gerçek anlamdaki görüntüden doğar: birbirine tutunan eller, birleşen kişileri düşündürür. Bir araya gelenler birden çok kişidir; cümlenin öznesi ise tek kişi de olabilir: komşularıyla el ele verdi. Birleşilen konu bir iş, bir dava, bir yardım ya da bir karşı çıkış olabilir. Kalıp bir topluluğu birlikte iş görmeye çağırırken de söylenir: gelin, el ele verelim. Tanım birleşmenin amacını sınırlamaz; iyi bir iş için de, kötü bir iş için de el ele verilebilir.
Örnek Cümleler
- Düğünde çalgı başlayınca gençler el ele verip meydanda büyük bir halka kurdu.
- Karşıdan karşıya geçerken yaşlı kadın ile torunu sıkıca el ele verdi.
- Mahalle sakinleri el ele verip parkın yerine otopark yapılmasını engelledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümle şöyledir: Haydi, ateş dansı yapalım deniyor, el ele verip bir halay çekiyoruz. Burada kalıp ilk anlamda, el tutuşmak anlamındadır. Halayda oyuncular birbirinin elini tutarak bir sıra ya da halka kurar.
Cümle şöyledir: Yoksa el ele verip hep beraber dünyayı mı uçuralım? Burada kalıp ikinci anlamda, birlikte davranmak anlamındadır. Cümledeki soru, bu birliğin abartılı bir amaca yöneltildiğini düşündürür.
Baş başa vermenin ilk anlamı, iki ya da daha çok kişinin bir kenara çekilip konuşmasıdır; ikinci anlamı dayanışmaktır. İkinci anlam el ele vermenin mecaz anlamına yakındır. Görüntüleri ayrıdır: biri başları, öteki elleri bir araya getirir.