Atasözü

El Eliyle Yılan Tutan, Yarısını Yalan Tutar Ne Demek?

Anlamı

kişi kendi işini kendisi yapmalıdır.

Detaylı Açıklama

El eliyle yılan tutan, yarısını yalan tutar atasözü, kişinin kendi işini kendisi yapması gerektiğini söyler. Söz bir buyrukla değil, bir tespitle kurulur: işini başkasının eliyle gören, o işin ancak yarısını görmüş sayılır. Yarısını yalan tutmak, işin bir bölümünün boşa gittiğini, sonuca tam güvenilemeyeceğini anlatır. Yılan, tutması zor ve korkulu bir işi düşündürür; kişi bu yüzden onu başkasına yaptırmak ister. Atasözü bu kolaylığın bir bedeli olduğunu gösterir. İş bir alışveriş, bir dava takibi, bir tadilat ya da bir sınav hazırlığı olabilir. Söz işini başkasına bırakıp sonucu beğenmeyen birine ya da tam böyle bir işe girişmek üzere olan birine söylenebilir. Yılan ile yalan sözcükleri arasındaki ses benzerliği sözü akılda tutar.

Örnek Cümleler

  1. Ev tadilatını telefonla yöneten Selim, işler bitince fayansların yarısının yanlış döşendiğini gördü; el eliyle yılan tutan, yarısını yalan tutar.
  2. Dükkânın alışverişini çırağa bırakan bakkal, raflarda malların yarısını eksik buldu; el eliyle yılan tutan, yarısını yalan tutar.
  3. Vize başvurusunu bir aracıya yaptıran aile, eksik belgeler yüzünden randevuyu kaçırdı; el eliyle yılan tutan, yarısını yalan tutar.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Öğüt aynıdır, kuruluş ayrıdır. O biçim iki buyrukla konuşur ve dinleyene ne yapacağını söyler. Bu biçim ise bir tespitte bulunur: başkasının eliyle görülen işin yarısı boşa gider.

Ismarlama hac atasözü, kişinin kendisi yapması gereken bir işi başkasına yaptırmaması gerektiğini söyler. Görüntüsünü hacdan alır, ama tanımı bir ibadetle sınırlı değildir; işin türünü belirtmez. Yılan atasözü aynı öğüdü korkulu, zor bir iş üzerinden verir.

İş başa düşmek, kendi işini kendi görme zorunda kalmaktır. Atasözü bunu bir öğüt olarak söyler; deyim ise başka çare kalmadığı için kişinin işi kendisinin üstlendiği durumu anlatır. Biri bir seçim, öteki bir zorunluluk bildirir.