Anlamı
elde edilebilecek bir şeyden türlü sebeplerle yararlanamamak:
'Cin yahut periler bu evi elden kaçırmamak için ne kadar hırçınlık etseler yeridir.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Elden kaçırmak, elde edilebilecek bir şeyden türlü sebeplerle yararlanamamak anlamındadır. Tanımın ilk ögesi önemlidir: şey elde edilebilir durumdadır, yani fırsat gerçekten vardır. İkinci öge sonucu söyler: kişi ondan yararlanamaz. Türlü sebepler sözü, kaybın nedenini sınırlamaz; bir gecikme, bir dikkatsizlik, bir çekingenlik ya da bir rakibin davranışı olabilir. Kaçırılan şey -ı ekiyle gelir: fırsatı elden kaçırmak. Bu bir iş teklifi, bir burs, bir indirim ya da bir maç olabilir. Elden sözü, şeyin elin yakınında, neredeyse ele geçmiş olduğunu düşündürür. Kalıp bir pişmanlık içinde de, bir uyarı içinde de söylenebilir: bu fırsatı elden kaçırma. Kaçırmak fiili, elin tam kavrayacağı anda şeyin kaydığını düşündürür.
Örnek Cümleler
- Başvuru tarihini unutan Ece, yıllardır hayalini kurduğu bursu elden kaçırdı.
- Fiyatı düşünmek için bir gün bekleyen Ali, beğendiği evi başka bir alıcıya kaptırıp elden kaçırdı.
- Son dakikada savunması dağılan takım, kazanılmış görünen maçı elden kaçırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümle şöyledir: Cin yahut periler bu evi elden kaçırmamak için ne kadar hırçınlık etseler yeridir. Elden kaçırılmak istenmeyen bir evdir. Cümle masalsı bir dille, evi elde tutmak için gösterilen hırçınlığı haklı bulur.
Treni kaçırmak, bir şeyi elde etme, bir işi gerçekleştirme fırsatını ve imkânını yitirmektir. Elden kaçırmak da bir fırsatın yitirilmesini anlatır. Görüntüleri ayrıdır: biri kalkan bir treni, öteki kayıp giden bir şeyi düşündürür.
Bu atasözü, elden kaçırılan fırsatın gözde büyütüldüğünü söyler. Kaçırılan şey, yitirildikten sonra olduğundan daha değerli görünür. Kalıp kaybın kendisini, atasözü kayıptan sonra gelen pişmanlığın büyüttüğü değeri anlatır.