Anlamı
elde edilebilecek bir şeyden türlü sebeplerle yararlanamamak:
'Cin yahut periler bu evi elden kaçırmamak için ne kadar hırçınlık etseler yeridir.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Elden kaçırmak deyimi, elde edilebilecek, korunabilecek ya da değerlendirilebilecek bir şeyi türlü sebeplerle kaçırmak, ondan yararlanamamak anlamında kullanılır. Burada kişinin ihmali, gecikmesi veya yanlış hesabı daha belirgin hissedilir. Fırsat, insan, mal ya da kazanç elden kaçırılabilir. Deyim bu yönüyle yalnız kaybı değil, kaybın arkasındaki eksik davranışı da düşündürür. Bu yüzden cümlede çoğu zaman hafif bir pişmanlık, kendine kızma ya da geç kalmışlık hissi bulunur. Söz yalnız sonucu değil, insanın payını da görünür kılar. Bu nedenle uyarı ve özeleştiri içeren cümlelerde de sık kullanılır. Kısacası elden kaçırmak, kişinin eline geçebilecek bir şeyi zamanında tutamayıp yitirmesini anlatan etkili ve uyarıcı bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Böyle bir müşteriyi elden kaçırdılar, dükkân için büyük kayıp oldu.
- Genç yaşta gelen fırsatı elden kaçırdığı için yıllarca içi rahat etmedi.
- Ev zamanında alınsaydı iyi olurdu; şimdi o şansı elden kaçırmış sayılıyorlar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada kayıp çoğu zaman gecikme, ihmal ya da yanlış karar yüzünden olur. Bu nedenle söz, yalnız sonucu değil sebep olan davranışı da düşündürür açıkça.
Elden kaçmakta olay biraz daha kendiliğinden yaşanmış gibi duyulabilir. Elden kaçırmakta ise kişinin elindeyken tutamama sorumluluğu daha baskın hissedilir ve kişisel pay büyür belirgin şekilde.
İş, yatırım, evlilik, eğitim, müşteri ve fırsat anlatılarında daha sık yer alır. Çünkü buralarda zamanında değerlendirme çok önemli olur ve gecikme bedel doğurur doğrudan çoğu kez.