Anlamı
umduğunu alamamak, başarısızlığa uğramak:
'Sağa döndü, sola baktı, seksen sergüzeşte atıldı, eli boş çıktı, parasız, kıyafetsiz ve mevkisiz olup...' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
Eli boş çıkmak, umduğunu alamamak, başarısızlığa uğramak anlamındadır. Görüntü bir girişimin sonundan gelir: kişi bir işe, bir yere, bir yarışa girer ve oradan eli boş çıkar. Tanım iki yönü birlikte verir: bir umut vardır ve bu umut gerçekleşmez; kişi beklediği kazancı, ödülü ya da hakkı elde edemez. Girişim bir ihale, bir sınav, bir dava, bir pazarlık, bir arayış ya da bir yarışma olabilir. Kalıp bir girişimin sonucunu anlatır; çıkmak fiili, kişinin bir süreçten sonuçsuz ayrıldığını düşündürür. Nereden eli boş çıkıldığı çıkma ekiyle söylenebilir: görüşmeden eli boş çıktı. Kalıp bir hayal kırıklığını, bir yorgunluğu ya da bir kabullenişi taşıyabilir. Tanım başarısızlığın sebebini söylemez; şanssızlık da, hazırlıksızlık da olabilir.
Örnek Cümleler
- Aylarca hazırlandığı ihaleye giren küçük firma, büyük rakipler karşısında eli boş çıktı.
- Mirastan pay almak için açtığı davadan eli boş çıkan Kemal, avukatına da borçlandı.
- Takımımız turnuvadan eli boş çıktı, ama genç oyuncular büyük bir deneyim kazandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümle şöyledir: Sağa döndü, sola baktı, seksen sergüzeşte atıldı, eli boş çıktı, parasız, kıyafetsiz ve mevkisiz olup... Kalıp birçok denemenin sonucunu bildirir. Ardından gelen sözler, bu başarısızlığın kişiyi nasıl bir hâle düşürdüğünü sıralar.
Eli boş dönmek, umduğunu alamadan geri dönmektir; bir yolculuğun dönüşünü anlatır. Eli boş çıkmanın tanımı bir dönüşü anmaz; umulanın alınamamasını, başarısızlığı bildirir. Biri yolculuğun dönüşüne, öteki girişimin sonucuna bakar.
Umudu boşa çıkmak, beklentisi gerçekleşmemek, hayal kırıklığına uğramaktır. Eli boş çıkan kişinin umudu da gerçekleşmez. Deyim beklentinin boşa çıkmasını ve hayal kırıklığını, kalıp ise başarısızlığı boş kalan el görüntüsüyle anlatır.