Deyim

Eline Tutuşturmak Ne Demek?

Anlamı

karşısındakinin isteyip istemediğini düşünmeksizin verivermek: Bir şey demeden mektubu elime tutuşturdu.

Detaylı Açıklama

Eline tutuşturmak, karşısındakinin isteyip istemediğini düşünmeksizin bir şeyi verivermek anlamındadır. Tanımın özü karşıdakinin isteğinin hesaba katılmamasıdır: veren, almak isteyip istemediğini sormaz. Verivermek sözü işin çabukluğunu da anlatır; şey bir anda karşıdakinin eline geçer. Verilen şey bir mektup, bir kâğıt, bir paket, bir yiyecek, bir broşür ya da bir görev olabilir. Kalıp bir aceleyi, bir zorlamayı, bir oldubittiyi ya da bir ısrarı anlatabilir. Bazen iyi niyetle yapılır: bir akraba, giden konuğun eline bir kavanoz reçel tutuşturur. Bazen de alanı zor durumda bırakır: bir satıcı istenmeyen bir malı tutuşturup parasını ister. Kime verildiği ele eklenen iyelikten anlaşılır: elime tutuşturdu. Verilen şey -ı ekiyle gelir.

Örnek Cümleler

  1. Müdür, toplantı çıkışında hiçbir açıklama yapmadan yeni görev yazısını memurun eline tutuşturdu.
  2. Pazarcı, istemediğim hâlde bir poşet eriği elime tutuşturup hemen parasını istedi.
  3. Biz kapıdan çıkarken teyzem, çocuğun eline bir kavanoz vişne reçeli tutuşturdu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Örnek şöyledir: Bir şey demeden mektubu elime tutuşturdu. Bir şey demeden sözü, verenin bir açıklama yapmadığını gösterir. Kalıbın çabukluk ve oldubitti yanı bu açıklamasız verişte sezilir. Alanın ne düşündüğü ise söylenmez.

Tezkeresini eline vermek, işine son vermek, kovmaktır. Deyimde tezkere görüntüsü işten çıkarmayı anlatır; gerçek bir belgenin teslim edilmesi gerekmez. Eline tutuşturmak ise yalnız verilişin biçimini anlatır; verilen şeyin ne olduğu bağlama kalır.

Atasözünün ilk anlamına göre kişiye beğenmediği şey zorla beğendirilemez. Eline bir şey tutuşturulan kişi de onu istemeyebilir. Atasözü zorlamanın sınırını gösterir; kalıp ise bu zorlamanın gündelik bir biçimini anlatır.