Deyim

Elini Belli Etmek (göstermek) Ne Demek?

Anlamı

kâğıt, okey vb. oyunlarda elindeki kâğıdı veya taşı, oynayanlara belli edecek biçimde sözle, işaretle açıklayıp oynamak.

Detaylı Açıklama

Elini belli etmek, kâğıt, okey ve benzeri oyunlarda elindeki kâğıdı ya da taşı, oynayanlara belli edecek biçimde sözle ya da işaretle açıklayıp oynamak anlamındadır. Sözlük kalıbı elini göstermek biçimiyle de anar. El burada oyuncunun elindeki kâğıtların ya da taşların bütününü karşılar. Bu tür oyunlarda eldeki kâğıt gizli tutulur; kalıp bu gizliliğin bozulduğunu anlatır. Açıklama bir sözle, bir kaş göz işaretiyle ya da bir el hareketiyle yapılabilir. Kalıp bir acemiliği, bir heyecanı ya da bir eşe yapılan işareti anlatabilir. Okey masası, kahvehane köşesi ya da aile arasında oynanan bir kâğıt oyunu kalıbın sahnesidir. Tanım kalıbı oyunla sınırlar; anlamı oyun dışına taşımaz.

Örnek Cümleler

  1. Okeyde eşine kaş göz işaretiyle elini belli eden adam, masadakilerin itirazıyla oyundan çıkarıldı.
  2. Kâğıt oyununda heyecanlanan çocuk, bende as var diye bağırıp elini belli etti.
  3. Dedesiyle okey oynayan torun, elimde iki kırmızı yedi var deyince elini belli etti.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Kâğıt açmak, iskambil kâğıtlarını oyunculara dağıttıktan sonra koz olacak kâğıdın yüzünü çevirmektir; oyunun kuralına uygun bir harekettir. Elini belli etmek ise oyuncunun kendi elindeki kâğıdı başkalarına göstermesidir. Biri herkese açık bir kâğıdı, öteki gizli kalması gereken bir eli açığa çıkarır.

Son kozunu oynamak, elinde bulunan son imkânı kullanmaktır; kâğıt oyunundan gelen bir mecazdır. Elini belli etmek ise oyunun içinde kalır ve düz anlamıyla kullanılır. Her ikisi de oyuncunun elindeki kâğıtlardan yola çıkar.

Atasözüne göre kötülük edecek kimse önceden haber vermez, niyetini belli etmez. Oyunda da elini belli etmeyen oyuncu karşısındakini hazırlıksız yakalar. Kalıp gizliliğin bozulmasını, atasözü gizliliğin gücünü anlatır.