Anlamı
doğru, yansız, hakça davranmak.
Detaylı Açıklama
Elini vicdanına koymak deyimi, bir meselede doğru, adil ve tarafsız düşünmeye çalışmak anlamında kullanılır. Burada insanın kendi iç sesine dönmesi, çıkarı ya da önyargıyı bir yana bırakıp hakka uygun karar vermesi beklenir. Elin vicdana konması, karar anını bedensel olarak da görünür kıldığı için etkili bir ifadedir. Deyim çoğu zaman uyarı ya da çağrı niteliğindedir. Ayrıca söz, kararın yalnız akılla değil, ahlaki sorumluluk duygusuyla da verilmesi gerektiğini hatırlatır. Bu yüzden hak paylaşımı, aile içi anlaşmazlıklar ve adalet duygusunun yaralandığı bütün alanlarda güçlü bir vicdan çağrısı hâline gelir. Kısacası elini vicdanına koymak, bir konuda dürüstçe düşünmeyi ve hakça davranmayı talep eden güçlü bir ahlaki deyimdir.
Örnek Cümleler
- Bir kez elini vicdanına koy da bu kararın kime nasıl zarar verdiğini düşün dedi.
- Hakim gibi değil, insan gibi elini vicdanına koyup konuşmasını istedi kardeşinden.
- Elini vicdanına koyarsan o çocuğa yapılanın adil olmadığını sen de görürsün.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada sıradan akıl yürütme değil, içten içe doğruyla yanlışın tartılması vardır. Kararın ölçüsü çıkar değil, vicdanın sesi olmalıdır her şeyden önce burada açıkça da.
Hak paylaşımı, aile içi anlaşmazlık, mahkeme benzeri tartışmalar ve adalet beklentisi olan konularda sık söylenir. Çünkü tarafsızlık talebi bu alanlarda daha çok büyür açıkça burada.
Biri doğru kararı, öteki ise o kararın yükünü üstlenmeyi anlatır. Bir meselede önce vicdana başvurmak, sonra sorumluluk almak gerekebilir çoğu zaman birlikte düşünüldüğünde açıkça da.