Anlamı
'ellerini kaldırarak teslim ol' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Eller yukarı sözüyle konuşan, karşısındakine ellerini kaldırarak teslim olmasını buyurur. Söz bir buyruktur ve karşıdakine yöneltilir; ünlem işaretiyle yazılır. Buyruk teslim olmayı bir el hareketine bağlar: kişi ellerini kaldırarak teslim olduğunu gösterir, buyruğu veren de bunu görerek anlar. Söz bir polis baskınında, bir yakalamada, bir savaş sahnesinde ya da bir soygun anında söylenir. Söz çocuk oyunlarında da duyulabilir: polisçilik oynayan çocuklar birbirine eller yukarı diye bağırır. Söz kısa ve keskindir, bir an içinde söylenir. Ardından teslim olun gibi başka bir buyruk da gelebilir. Söz gerçek bir tehlikede korkuyu, bir oyunda ise bir şakayı taşır. Kimin teslim olacağı sözün yöneltildiği kişidir.
Örnek Cümleler
- Bankanın arka kapısından giren polisler, kasanın başındaki soyguncuya seslendi: eller yukarı!
- Bahçede polisçilik oynayan küçük Can, tahta tabancasını ablasına doğrultup bağırdı: eller yukarı!
- Kaçakçıların kulübesini saran jandarma komutanı megafonla seslendi: eller yukarı, teslim olun!
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Teslim almanın ikinci anlamı tutsak almaktır. Eller yukarı diyen kişi de karşısındakini teslim almak ister. Söz bu işin başladığı anı, deyim ise sonucunu, kişinin artık tutsak olduğu durumu anlatır.
Esir düşmek, tutsak olmaktır. Eller yukarı buyruğuna uyan kişi de esir düşebilir. Söz buyuran tarafın ağzından çıkar; deyim ise buyruğa boyun eğen tarafın başına geleni sonuç olarak adlandırır.
Atasözüne göre mertliğe güvenip teslim olan düşmanın canına kıyılmamalıdır. Elini kaldırıp teslim olan kişi de aman dilemiş sayılır. Atasözü teslim alanın uyması gereken bir mertlik sınırını hatırlatır.