Anlamı
tutsak olmak:
'Beyhude ölmektense esir düşüp yaşamayı tercih ettikleri için teslim oldular.' -Y. K. Beyatlı.
Detaylı Açıklama
"Esir düşmek" deyimi, tutsak olmak, düşman ya da güçlü bir tarafın eline geçmek anlamında kullanılır. Bu söz, savaş ve çatışma bağlamlarında doğrudan fiziksel tutsaklığı anlatır. Bununla birlikte mecazî anlatımlarda insanın korkuya, alışkanlığa, tutkuya ya da bir bağımlılığa teslim olmasını da çağrıştırabilir. Deyimin merkezinde, kendi hareket alanını kaybetme ve bir başkasının denetimine girme duygusu vardır. Bu yüzden hem tarihî hem psikolojik anlatılarda karşılığı güçlüdür. Söz, aktif özne konumundan çıkıp başka bir iradenin belirlediği çerçeveye sıkışmayı anlattığı için güçlü bir güç kaybı hissi uyandırır. Kısacası esir düşmek, özgürlüğünü yitirme, denetimi elden bırakma ve başkasının ya da başka bir gücün etkisine teslim olma hâlini anlatan güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Beyhude ölmektense esir düşüp yaşamayı tercih ettikleri söyleniyordu.
- Askerler kuşatma sırasında esir düşme korkusuyla son ana kadar direndi.
- İnsan bazen kendi öfkesine de esir düşer, en doğru sözü söyleyemez.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü mecazlı kullanımda insan, duygularına, alışkanlıklarına ya da düşüncelerine de esir düşebilir. Böylece tutsaklık fikri iç dünyaya taşınmış olur burada.
İkisi aynı durumun farklı yönlerini anlatır. Biri tutsak eden tarafı, diğeri tutsak olan tarafı öne çıkarır açıkça ve belirgin biçimde.
Özgürlüğü kaybetme ve denetimin başkasına geçmesi duygusudur. Bu yüzden söz, hem korku hem çaresizlik hissi taşır birlikte ve güçlü biçimde.