Anlamı
isteği, arzuyu sürekli düşünmek veya güçlendirmek:
'Size karşı güzel bir emel besleyenler için kazanmak lazım, değil mi?' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Emel beslemek deyimi, bir isteği, arzuyu ya da hedefi içinde uzun süre taşımak, onu büyütmek ve zihninde canlı tutmak anlamında kullanılır. Buradaki “beslemek” fiili, duygunun geçici değil, tekrar tekrar düşünülen ve güçlendirilen bir nitelik taşıdığını gösterir. Emel bazen güzel bir gelecek umudu, bazen de gizli bir niyet olabilir. Bu yüzden deyim hem olumlu hem temkinli bağlamlarda yer bulabilir. Kısacası emel beslemek, kişinin bir isteği uzun süre içten içe büyütmesini ve onu canlı tutmasını anlatan edebî tadı yüksek bir deyimdir. Söyleyişteki içe dönüklük, arzunun sessiz ama kalıcı niteliğini belirginleştirir. Bu yüzden söz, dışa vurulmayan ama kolay da sönmeyen istekler için özellikle uygun düşer.
Örnek Cümleler
- Yıllardır yurt dışında okumak için içinde güçlü bir emel besliyordu, bu onu canlı tutuyordu.
- Ona karşı iyi niyetli emel besleyenlerin güvenini boşa çıkarmadı.
- İçinde böyle bir emel beslediğini kimse fark etmedi, çünkü çok sessiz davranıyordu.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça kökenli “emel” sözü dilek, arzu ve umut anlamları taşır; deyim de bu içten isteğin büyütülmesi fikrinden doğmuştur.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Duygunun ya da isteğin bir anlık olmadığını, bilinçli biçimde büyütülüp korunduğunu güçlendirir. Emel böylece insanın içinde yaşayan daha kalıcı ve sürekli bir hedefe kolayca dönüşür.
Hayır, olumlu umutlar için de kullanılabilir, gizli ve kuşkulu niyetler için de. Bu yüzden anlamın yönünü bağlam ve konuşanın genel tavrı daha çok belirler burada.
Çünkü “emel” kelimesi gündelik dilden çok yazılı ve yüksek tonda kullanılan bir sözcüktür. Bu da deyime daha seçkin ve düşünceli bir anlatım havası açıkça katar.