Atasözü

Er Lokması Er Kursağında Kalmaz Ne Demek?

Anlamı

insan, gördüğü iyiliği karşılıksız bırakmaz.

Detaylı Açıklama

Er lokması er kursağında kalmaz atasözünün tanımı kısadır: insan, gördüğü iyiliği karşılıksız bırakmaz. Lokma, bir kerede ağza alınan yiyecek parçasıdır; kursak da midenin halk ağzındaki adıdır. Görüntü bir sofradan gelir: yenen her lokma bir borç gibi midede durur ve sahibine bir gün geri döner. Atasözü sofrayla sınırlı kalmaz, her türlü iyiliğe genişler: bir yardım, bir öğüt, bir kefillik ya da zor bir günde uzatılan bir el. Tanım öznesini insan diye koyar; atasözü karşılık vermeyi insan olmanın bir gereği gibi sunar. Er sözcüğü ise bu davranışı yiğitlikle birleştirir. Atasözü bir teşekkürün ardından, bir borcun ödendiği anda ya da bir vefa örneğini överken söylenebilir; kişi kendi niyetini de bu sözle dile getirebilir.

Örnek Cümleler

  1. Yıllar önce okul harçlığını ödeyen komşusunun kızı üniversiteye girince Hasan Bey ona burs bağladı; er lokması er kursağında kalmaz.
  2. Kaza gecesi yolda kalan aileyi evinde ağırlayan çiftçiye ertesi bahar o aileden bir sandık fidan geldi; er lokması er kursağında kalmaz.
  3. Deprem gecesi çadırını onunla paylaşan aileyi yıllar sonra İzmir'deki evinde ağırlayan Selin hiçbir masraftan kaçınmadı; er lokması er kursağında kalmaz.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Dengiyle karşılamak, kendisine yapılan bir işin karşılığını aynı değerde iş yaparak vermektir. Atasözü iyiliğin karşılıksız kalmayacağını söyler, ama karşılığın ölçüsünü belirtmez. Deyim bu boşluğu bir denklikle doldurur: verilen, alınana eş değerde olur.

Atasözüne göre köpek bile kendisini besleyen yeri bilir, davranışlarıyla duygularını belli eder; insan da bundan ders almalı, gördüğü iyiliği unutmamalıdır. Er lokması er kursağında kalmaz hatırlamanın ötesine geçer ve iyiliğin geri ödenmesinden söz eder.

Atasözüne göre iyiliğini gördüğü, ekmeğini yediği kimseye karşı saygısızlık ve hainlik eden kişinin sonu iyi olmaz. Bu atasözü nankörlüğün cezasını gösterir. Er lokması er kursağında kalmaz ise vefalı insanı, aldığına karşılık veren kişiyi anlatır.