Deyim

Eriyip Bitmek Ne Demek?

Anlamı

üzüntü ve sıkıntıdan çok zayıflamak:
'O zaman da ben kahır yüzünden eriyip bitmiş olacağım.' -P. Safa.

Detaylı Açıklama

Eriyip bitmek, üzüntü ve sıkıntıdan çok zayıflamak anlamındadır. Görüntü bir mumun ya da bir kar yığınının erimesinden gelir: kişi azar azar tükenir, sonunda bir şey kalmamış gibi olur. Bitmek fiili bu tükenişin son noktasını anlatır. Tanım zayıflamanın nedenini açıkça söyler: üzüntü ve sıkıntı. Kalıp bir yasın, bir hasretin, bir hastalık kaygısının, bir haksızlığın ya da uzun bir bekleyişin bedendeki izini anlatabilir. Kişi yemeden içmeden kesilebilir, rengi solabilir, giysileri üzerinde bol kalabilir. Kalıp bir yakınının durumuna üzülen birinin ağzından çıkabileceği gibi, kişinin kendi hâlini anlatmasında da geçebilir. Kalıp mecazdır ama gerçek bir beden değişikliğini anlatır; kişi gözle görülür biçimde incelir. Bir acıma, bir kaygı ya da bir yakınma taşıyabilir.

Örnek Cümleler

  1. Oğlu askere gittiğinden beri haber alamayan Fadime Hanım, birkaç ayda eriyip bitti.
  2. İflasın ardından aylarca uyuyamayan tüccar eriyip bitmiş, takım elbisesi üzerinde bol kalmıştı.
  3. Annesinin hastalığı boyunca yanından ayrılmayan Zehra kaygıdan eriyip bitti; kardeşleri onu zorla doktora götürdü.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümle şöyledir: O zaman da ben kahır yüzünden eriyip bitmiş olacağım. Neden kahırdır, yani derin bir üzüntüdür. Konuşan bu tükenişi geleceğe yerleştirir; o zamana kadar acının kendisini yiyip bitireceğini düşünür.

Eriyip gitmek, yok olmaktır; öznesi bir mal, bir umut ya da bir eser olabilir. Eriyip bitmek ise bir kişinin üzüntü ve sıkıntıdan zayıflamasını anlatır. Biri ortadan kalkmayı, öteki bedenin tükenişini bildirir.

Atasözüne göre her sıkıntının, üzüntünün bir çaresi vardır. Eriyip biten birine bu sözle umut verilebilir: onu tüketen derdin de bir ilacı bulunacaktır. Atasözü bir avuntu sunar, kalıp ise acının kişiyi nasıl tükettiğini gösterir.