Atasözü

Erkeklik Sende Kalsın! Ne Demek?

Anlamı

karşısındakinin yakışıksız davranışına uyup da tatsızlık çıkarma, efendice davran!

Detaylı Açıklama

Erkeklik sende kalsın!, karşısındakinin yakışıksız davranışına uyup da tatsızlık çıkarmamayı, efendice davranmayı öğütleyen bir sözdür. Erkeklik burada mertlik, büyüklük anlamındadır. Sende kalsın öbeği, bu büyüklüğün dinleyenin elinde olduğunu söyler ve onu korumasını ister: karşı taraf kabalık etse de sen etme. Söz bir yatıştırma işlevi görür; kavga eşiğindeki birine söylenir. Konuşan bir arkadaş, bir yaşlı, bir eş ya da kavgaya tanık olan biri olabilir. Söz ünlemle biter; bu, onun bir rica ya da bir uyarı olarak söylendiğini gösterir. Bir trafik tartışmasında, bir komşu kavgasında, bir iş yeri gerginliğinde ya da bir maç sonrasında duyulabilir. Tanım iki şeyi birden ister: tatsızlıktan kaçınmak ve efendice davranmak.

Örnek Cümleler

  1. Trafikte kendisine küfreden sürücüye inip karşılık vermek isteyen Murat'ı eşi kolundan tuttu: erkeklik sende kalsın!
  2. Komşusunun duvarının dibine çöp bırakmasına öfkelenen babasını Selim yatıştırdı: erkeklik sende kalsın!
  3. Maçtan sonra rakip taraftarların sataşmasına karşılık vermeye hazırlanan gençlere yaşlı kahveci seslendi: erkeklik sende kalsın!

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Yiğitlik sende kalsın, özveri, hoşgörü ve ılımlılık öğütleyen bir sözdür. Erkeklik sende kalsın da aynı kuruluşla, aynı yatıştırıcı amaçla söylenir. Tanımları ise farklı yerleri vurgular: biri hoşgörüyü, öteki karşıdakinin kabalığına uymamayı öne çıkarır.

Adamlık sende kalsın atasözünün ilk anlamı, karşı taraf iyilik bilmese de sen yine iyilik etmektir; ikinci anlamı bir işi zorla yaptırılmadan kendiliğinden yapıp onuru korumaktır. İlk anlam bu söze yakındır: karşı tarafın davranışı ne olursa olsun, kişi kendi iyiliğinden ödün vermez.

Erkeklik öldü mü?, kişiyi haksızlık karşısında harekete çağırır; susmayı mertliğin ölümü sayar. Erkeklik sende kalsın ise kişiyi kavgadan alıkoyar. Erkeklik ikisinde de mertlik anlamındadır; ama biri direnişi, öteki büyüklük göstererek geri durmayı mertlik sayar.