Anlamı
talimde veya oyunda ikişer olmak için arkadaş seçmek.
Detaylı Açıklama
Eş tutmak, talimde ya da oyunda ikişer olmak için arkadaş seçmek anlamındadır. Eş burada birlikte iş görülecek arkadaş demektir; tutmak ise seçmek, birini kendine ayırmaktır. Kalıp bir grubun ikişerli takımlara bölündüğü durumları anlatır: bir beden eğitimi dersi, bir askerî talim, bir çocuk oyunu ya da bir dans çalışması. Tanımdaki talim sözü askerlik ya da okul eğitimini, oyun sözü ise eğlenceyi kapsar. Eş tutan kişi kendine uygun, güvendiği ya da sevdiği birini seçer; seçilmeyen ise kendine bir eş arar. Kalıp bir çağrı olarak da kurulabilir: herkes bir eş tutsun. Kalıbın evlilikle bir ilgisi yoktur; eş burada yalnız oyun ya da talim arkadaşıdır. Seçim kısa süreli olabilir ve oyun bitince yeniden yapılabilir.
Örnek Cümleler
- Beden eğitimi öğretmeni düdüğü çalınca öğrenciler ip atlama yarışı için hemen eş tuttu.
- Halk oyunları çalışmasında geç gelen Ayşe, eş tutamadığı için ilk turu kenardan izledi.
- Askerlikteki ilk talimde Cemal, kendine aynı köyden gelen Hasan'ı eş tuttu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
El bende!, tekrarlanan bir oyunda başlama sırasının ya da hakkının konuşanda olduğunu bildiren bir sözdür. Eş tutmak da oyunun başındaki bir hazırlıktır: oyuncular önce eşlerini seçer, ardından sıra konuşulabilir. İkisi de oyunun kurallarına ait söyleyişlerdir.
Atasözüne göre kötü arkadaş insanı kötü yola sürükler. Eş tutmak yalnız bir oyunu ya da bir talimi ilgilendirse de seçilen arkadaş birlikte geçirilen süreyi etkiler. Atasözü arkadaş seçiminin hayattaki sonuçlarını, kalıp ise küçük ve geçici bir seçimi anlatır.
Atasözüne göre topluca girişilen bir işten ayrılanlar zarara uğrar. Eş tutamayan kişi de oyunun ya da talimin dışında kalabilir. Atasözü bu yalnızlığın ağır sonuçlarını anlatır; kalıp ise yalnız ikişerli bir düzen kurmayı adlandırır.