Anlamı
hiçbir belirti, iz olmamak:
'Bir şirretleşmiş ki dünkü saygısından eser kalmamıştı.' -A. Kabaklı.
Detaylı Açıklama
"Eser kalmamak" deyimi, bir şeyden hiçbir belirti, iz ya da kalıntı bulunmaması anlamında kullanılır. Bu iz fiziki olabileceği gibi duygu, davranış ya da alışkanlık bakımından da mecazlı olabilir. Bir insanın eski huyundan eser kalmaz, bir yapının varlığından eser kalmaz ya da bir olayın etkisinden eser kalmaz denebilir. Deyimin gücü, değişimin ya da yok oluşun tamlığına işaret etmesidir. Yani yalnız azalma değil, neredeyse bütünüyle silinme söz konusudur. Söz, kaybın ya da dönüşümün derecesini abartısız ama son derece kesin bir şekilde gösterdiği için anlatımda güçlü bir sonuç etkisi yaratır. Kısacası eser kalmamak, bir şeyin eskisinden ayırt edilmeyecek kadar değiştiğini veya tamamen yok olduğunu anlatan güçlü ve yaygın bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Bir şirretleşmişti ki dünkü saygısından eser kalmamıştı, herkes anladı.
- Yangından sonra eski evin varlığından eser kalmadı.
- Çocukluk heyecanından eser kalmayınca kendi hâline bile yabancılaştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü geriye yalnız az bir iz değil, neredeyse hiçbir şey kalmadığını söyler. Böylece değişim ya da kaybın derecesi çok güçlü biçimde vurgulanır burada açıkça iyice.
Somut kullanımda yapı, eşya ya da fiziksel izlerden söz edilir; mecaz kullanımda huy, saygı, sevgi veya etki gibi soyut şeylerin silinişi anlatılır. Her iki durumda da ortak nokta tamlığa yakın kayıptır.
Yakınlık vardır; ancak eriyip gitmek daha süreç duygusu taşır. Eser kalmamak ise sonuca, yani geride neredeyse hiçbir izin kalmadığı noktaya odaklanır açıkça burada daha çok.