Deyim

Eser Kalmamak Ne Demek?

Anlamı

hiçbir belirti, iz olmamak:
'Bir şirretleşmiş ki dünkü saygısından eser kalmamıştı.' -A. Kabaklı.

Detaylı Açıklama

Eser kalmamak, hiçbir belirti, iz olmamak anlamındadır. Eser burada iz, belirti demektir; bir şeyin geride bıraktığı işaret anlamına gelir. Kalıp bir şeyin bütünüyle ortadan kalktığını, ondan küçük bir kalıntının bile bulunmadığını anlatır. Yok olan soyut bir şey olabilir: bir saygıdan, bir sevgiden, bir umuttan ya da bir alışkanlıktan eser kalmayabilir; dil bilgisi öznesi ise eser sözcüğüdür. Somut bir şey için de söylenebilir: yangından sonra evden eser kalmadı. Kalıp ayrılma ekiyle kurulur: neden eser kalmadığı -den ekiyle belirtilir. Tanımdaki hiçbir sözü, yok oluşun eksiksiz olduğunu vurgular. Kalıp bir değişimi, bir kaybı ya da bir hayal kırıklığını anlatırken geçebilir; bir şaşkınlığı da taşıyabilir. Konuşan, eskiden var olan şeyle bugünkü boşluğu karşılaştırır.

Örnek Cümleler

  1. Gece boyu süren fırtınadan sonra kumsalda kurdukları çadırdan eser kalmamıştı.
  2. Terfi aldıktan sonra kibirlenen arkadaşında eski alçak gönüllülüğünden eser kalmadı.
  3. Yıllar süren bakımsızlıkla eski konağın bahçesindeki gül fidanlarından eser kalmamıştı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümle şöyledir: Bir şirretleşmiş ki dünkü saygısından eser kalmamıştı. Kişinin dün gösterdiği saygı bütünüyle yok olmuştur. Şirretleşmek, kavgacı ve huysuz olmaktır; bu değişim eski saygıdan hiçbir iz bırakmamıştır.

Eriyip gitmek, yok olmaktır ve bir sürecin sonunu anlatır. Eser kalmamak ise bu sürecin ardından görülen boşluğu bildirir: geride hiçbir iz yoktur. Biri yok oluşun kendisini, öteki yok oluştan sonraki durumu öne çıkarır.

Atasözüne göre gönül yarası kapansa da unutulmaz; çivi çıksa bile deliği kalır. Orada bir iz kalıcıdır. Eser kalmamak ise izin de silindiği bir durumu anlatır. Biri kalan izi, öteki izin yokluğunu gösterir.