Anlamı
1) tutsak etmek; 2) alıkoymak, meşgul etmek.
Detaylı Açıklama
"Esir almak" deyimi, birini tutsak etmek anlamında kullanılır; bunun yanında mecaz olarak bir şeyi ya da duyguyu kişinin zihnini bütünüyle kaplayacak kadar onu alıkoymak anlamı da vardır. Somut anlamında savaş, çatışma ve güç ilişkisi öne çıkar. Mecaz anlamında ise aşk, hayranlık, korku veya bir fikrin insanı meşgul etmesi söz konusu olabilir. Bu nedenle deyim hem tarihî hem duygusal bağlamlarda güçlü karşılık bulur. Sözün iki yönlü yapısı, fiziksel tutsaklık ile ruhsal teslim oluş arasındaki benzerliği tek ifadede birleştirdiği için anlatım gücünü artırır. Kısacası esir almak, birinin özgürlüğünü elinden almak ya da onu zihnen ve duygusal olarak bütünüyle etkisi altına sokmak anlamlarını bir arada taşıyan çok katmanlı bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Düşman birliğini sağ kalan askerlerle birlikte esir aldılar, savaşın seyri değişti.
- O melodi onu ilk anda esir aldı, derin bir etkisi olduğunu söyledi.
- Bu düşünce günlerce zihnini esir aldı, başka hiçbir işe odaklanamadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Somut anlamda özgürlük fiziksel olarak elden alınır; mecaz anlamda ise insanın dikkati, duygusu veya zihni güçlü biçimde kuşatılır. İkisinin ortak noktası, serbestliğin kaybıdır burada açıkça.
Çünkü hem bedensel hem ruhsal alanı kapsayacak kadar yoğun bir teslim alma duygusu taşır. Bu da sözü yalnız sıradan etkilenmeden daha ağır bir yere koyar.
Tarihî anlatılarda, savaş hikâyelerinde, aşk ve hayranlık tasvirlerinde sık görünür. Çünkü hem güç ilişkisini hem de duygusal kuşatmayı anlatmaya uygundur burada oldukça güçlü biçimde.