Atasözü

Et Kanlı Gerek, Yiğit Canlı Ne Demek?

Anlamı

kebap çok pişirilmemeli, genç de hareketli ve canlı olmalıdır.

Detaylı Açıklama

Et kanlı gerek, yiğit canlı atasözü iki öğüdü birlikte verir: kebap çok pişirilmemeli, genç de hareketli ve canlı olmalıdır. Sözün iki yarısı bir ses oyununa dayanır: kanlı ve canlı sözcükleri birbirine çok yakın söylenir. İki yarı da gerek sözüne bağlanır; ikinci yarıda bu söz tekrarlanmaz, ama anlamda yerini korur. İlk yarı mutfaktan, ikinci yarı insan hayatından bir ölçü verir. Kanlı et, fazla pişirilmeden ateşten alınmış ettir; atasözü kebabın böyle olmasını yeğler. Yiğit ise genç, güçlü kişi demektir; atasözü ondan kıpır kıpır bir canlılık bekler. Söz bir sofrada kebap ısmarlanırken de, uyuşuk davranan bir genci harekete geçirmek için de söylenebilir. İki öğüt birbirine bağlanır: et de genç de diriliğini korumalıdır.

Örnek Cümleler

  1. Mangalın başındaki amca, şişleri içi pembe kalacak kadar az pişirip tabağa koydu; et kanlı gerek, yiğit canlı.
  2. Pazar sabahı öğlene kadar yatan torununu yataktan kaldıran dede, onu bahçeye odun kırmaya gönderdi; et kanlı gerek, yiğit canlı.
  3. Mahallenin gençleri futbol turnuvası için sabahın köründe sahaya koşunca yaşlı bakkal keyifle gülümsedi; et kanlı gerek, yiğit canlı.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Alı alına, moru moruna, sağlıklı, kanlı canlı olan kişiyi niteler. Atasözünün istediği canlı yiğit de böyle görünür: yüzünde sağlık, hareketinde dirilik vardır. Söz bir görünüşü, atasözü bir davranışı öne çıkarır.

Kelle kulak yerinde deyiminin ilk anlamı, kanlı canlı ve iri yapılı olandır. Atasözündeki yiğit de canlı olmalıdır; deyim bu canlılığa bir iri yapı ekler. Atasözü yiğitten hareket beklerken deyim onun görünüşünü niteler.

Yiğit lakabıyla anılır, yiğidin kazandığı ünle tanındığını söyler. Ün yiğidin yaptıklarından gelir; bu da onun hareketli ve canlı olmasıyla ilişkilendirilebilir. Et kanlı gerek atasözü yiğitten canlılık bekler, öteki atasözü bu canlılığın ardından gelebilecek ünü anlatır.