Anlamı
sağlıklı, kanlı canlı:
'Şahsına bakarsan iri yarı, alı alına, moru moruna, dinç, ablak bir insan...' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kimsenin sağlıklı, canlı, kanlı canlı ve dinç bir görünüşe sahip olduğunu anlatır. Yüzün al al, moru moruna olması, bedendeki canlılığın ve sağlık belirtisinin dışarı vurmasıdır. Bu nedenle söz, özellikle rengi yerinde, kuvvetli ve diri görünen kişiler için kullanılır. İçinde hafif hayranlık ve gözleme dayalı bir memnuniyet vardır. İnsan sadece hasta olmayabilir; bunun ötesinde güçlü, sağlam ve bakımlı bir görünüm taşıyabilir. Deyim tam da bu canlı hali yakalar. Günlük dilde yaşlı genç fark etmeksizin sağlıklı görünüşü övmek için kullanılır. Sözün gücü, renk üzerinden sağlık imgesi kurmasından gelir. Solgunluk yerine dolgunluk ve canlılık vardır. Bedensel iyiliğin yüze ve tene vurmuş hâlini çok doğal ve sıcak biçimde anlatır.
Örnek Cümleler
- Şahsına bakarsan alı alına, moru moruna bir adamdı.
- Çocuk köy havasında alı alına moru moruna olmuş.
- Hastalıktan çıkmış ama yine de alı alına moru moruna görünüyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin sağlıklı, canlı, güçlü ve kanlı canlı görünen dış görünüşünü över. Deyim tam da bu canlı hali yakalar.
Çünkü yüzdeki ve bedendeki canlı renk, halk gözleminde sağlık ve dinçliğin en belirgin işaretlerinden sayılır.
Yaşı ne olursa olsun, yüzü canlı, rengi yerinde, güçlü ve sağlıklı görünen herkes için kullanılabilir.