Deyim

Eteğini Çekmek Ne Demek?

Anlamı

günah sayılan işlerden uzak durmak.

Detaylı Açıklama

Eteğini çekmek, günah sayılan işlerden uzak durmak anlamındadır. Görüntü çamurlu ya da kirli bir yerden geçen kişinin eteğini toplayıp kirlenmekten korumasını düşündürür. Kalıp bu sakınmayı ahlak alanına taşır: kişi günah saydığı işlere bulaşmamak için kendini geri çeker. Tanımdaki sayılan sözü önemlidir: neyin günah olduğu kişinin ya da çevresinin ölçüsüne göre belirlenir. Kalıp kumardan, içkiden, haksız kazançtan ya da dedikodudan uzak duran birini anlatabilir. Kalıp övgüyle anılır; bir öğüt olarak da söylenebilir: o işlerden eteğini çek. Uzak durulan iş ayrılma hâliyle eklenebilir: haramdan eteğini çekmek. Konuşan bir tutarlılığı, bir dürüstlüğü över. Kalıp bir geçmişten dönüşü de anlatabilir: kişi bir zamanlar içinde olduğu işlerden sonradan eteğini çeker.

Örnek Cümleler

  1. Gençliğinde kumar masalarından eksik olmayan Fikret, evlendikten sonra o işlerden eteğini çekti.
  2. Haksız kazançtan eteğini çeken dürüst tüccar, ortaklarının kaçak mal teklifini hemen geri çevirdi.
  3. Köyün imamı, dedikodu yapılan sohbetlerden eteğini çeker, kahvede bile susmayı seçerdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Uzak durmak, yaklaşmamak, karışmamaktır; deyim her türlü şeyden uzak durmayı anlatabilir. Eteğini çekmek ise bu sakınmayı günah sayılan işlerle sınırlar. Biri genel bir mesafeyi, öteki ahlaki bir sakınmayı anlatır.

Günah işlemek, günah sayılan davranışta bulunmaktır. Eteğini çeken kişi ise tam tersine, böyle davranışlardan uzak durur. İki deyim aynı ahlak ölçüsünün iki karşıt ucunda yer alır. Biri bir yapışı, öteki bir sakınmayı adlandırır.

Haramın temeli olmaz, haram kazancın bir işe yaramadan telef olup gittiğini söyler. Eteğini çeken kişi haksız kazançtan uzak durursa böyle bir kayba da uğramaz. Atasözü sakınmanın yararını, kalıp ise sakınan kişinin tutumunu anlatır.