Anlamı
çocuğu ben doğurdum ama onu eğitmek sana düşüyor.
Detaylı Açıklama
Eti senin, kemiği benim atasözü, çocuğu ben doğurdum ama onu eğitmek sana düşüyor anlamındadır. Söz, çocuğun eğitimini üstlenecek kişiye söylenir: bir öğretmene, bir ustaya ya da bir hocaya. Doğurdum fiili, konuşanı çocuğun annesi olarak gösterir. Sözün iki yarısı çocuğun bedenini et ve kemik olarak ikiye böler: et eğitecek kişiye, kemik anneye bırakılır. Tanım bu bölüşümü bir görev paylaşımı olarak açıklar; anne doğurmuştur, eğitim işi ise karşısındakine düşmüştür. Söz bir güveni de düşündürebilir: anne çocuğunu bu kişiye emanet etmektedir. Bir okulun ilk gününde, bir çırağın dükkâna verildiği gün ya da bir spor kulübüne kayıt sırasında geçebilir. Sözde çekimli fiil kullanılmaz; iki kısa yarı birbirine virgülle bağlanır.
Örnek Cümleler
- Oğlunu marangoz ustasının yanına çırak veren Ayşe Hanım, ustanın elini sıktı: Eti senin, kemiği benim; ona bu zanaatı sen öğreteceksin.
- Okulun ilk günü kızını sınıfa bırakan anne, öğretmene dönüp eti senin, kemiği benim dedi ve el sallayarak uzaklaştı.
- Futbol okuluna yazdırdığı oğlunu antrenöre teslim eden Zehra Hanım, çocuğun yetişmesini ona bıraktı; eti senin, kemiği benim.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Ağaç yaş iken eğilir, insanların küçük yaşta kolay eğitildiğini söyler. Eti senin, kemiği benim diyen anne de çocuğunu eğitecek kişiye teslim eder; ağaç atasözü bunun erken yapılmasının yararını gösterir. Biri eğitimin zamanını, öteki eğitimi kimin üstleneceğini anlatır.
Yavru kuş, yuvada gördüğünü yapar, aile içinde edinilen görgünün eğitimin temeli olduğunu söyler; yük önce yuvaya düşer. Eti senin, kemiği benim diyen anne ise eğitim işini karşısındaki kişiye bırakır. Biri görgünün başladığı yer olarak aileyi, öteki öğretenin payını öne çıkarır.
Elinde büyümek deyiminin ikinci anlamı eğitilmek, bilgi, görgü ve terbiye sahibi olmak, yetiştirilmektir. Çocuğu teslim alan öğretmen ya da usta için beklenen de budur: çocuk onun elinde büyüyecektir. Deyim bu yetişmenin sonucunu, atasözü ise başlangıçtaki teslimi anlatır.