Anlamı
1) büyütülmek, bakılmak:
'Çocuklar Nimet Hanım adında bir kadının elinde büyüdüler.' -R. N. Güntekin. 2) eğitilmek, bilgi, görgü ve terbiye sahibi olmak, yetiştirilmek:
'Üstadım, ben sizin elinizde büyüdüm, sizden feyzaldım.' -F. F. Tülbentçi.
Detaylı Açıklama
Elinde büyümek deyimi, birinin bakımında yetişmek, onun gözetimi, terbiyesi ve etkisi altında büyümek anlamında kullanılır. Bu söz sadece fiziksel bakım değil, kişinin karakterine, terbiyesine ve görgüsüne yön veren uzun bir ilişkiyi de anlatır. Bir çocuk birinin elinde büyüdüğünde o kişinin izi davranışlarına ve hayat görüşüne kadar uzanabilir. Deyim bu yüzden yalnız büyütülmeyi değil, şekillendirilmeyi de içerir. İçinde yakınlık, emek ve iz bırakma duygusu birlikte bulunur. Bu nedenle aile, büyükanne, teyze ya da usta gözetimini anlatırken sıcak bir ton taşır. Çocuğun konuşmasında, tavrında ve hayata bakışında yetiştiği kişinin izinin görülmesi bu deyimi daha anlamlı hâle getirir. Kısacası elinde büyümek, bir insanın bir başkasının himayesinde yetişmesini ve ondan derin biçimde etkilenmesini anlatan sıcak bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Yetim kalan çocuklar halalarının elinde büyüdü, onun terbiyesiyle hayata karıştı.
- Ben ustamın elinde büyüdüm derken yalnız işi değil, ahlakını da kast ediyordu.
- Köyde nice genç onun elinde büyüyüp görgü sahibi birer insan oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü çocuk ya da genç, kendisini büyüten kişiden yalnız ekmek değil tavır, terbiye ve dünya görüşü de alır. Bu iz zamanla belirginleşir kolayca herkese uzun süre.
En çok çocuklar için kullanılır ama çıraklık ve yetişme ilişkilerinde mecazen yetişkinler için de söylenebilir. Özünde uzun süreli himaye vardır açıkça her durumda belirgin şekilde.
Biri daha geniş bir yetişme sürecini, diğeri ise özellikle mesleki yetki ve usul devrini anlatır. İkisi birlikte usta-çırak ilişkilerinde yan yana gelebilir rahatlıkla çok sık.