Anlamı
kendisini engelleyecek kimse olmamak:
'Vaktiyle etrafı boş bulduğu için mistik sıfatını takınmak istemişti.' -A. H. Çelebi.
Detaylı Açıklama
"Etrafı boş bulmak" deyimi, kişiyi sınırlayacak, denetleyecek ya da karşı çıkacak kimse olmadığını görünce rahat ve ölçüsüz davranmak anlamında kullanılır. İnsan, çevresinde engel görmediğinde normalde yapamayacağı bazı davranışları daha kolay sergileyebilir; deyim tam da bu fırsatçılığı ya da kontrolsüzlüğü anlatır. Bazen pervasızlık, bazen sahipsiz alan bulma, bazen de otorite yokluğundan yararlanma duygusu taşır. Bu nedenle iş yerinden aile düzenine kadar çok farklı bağlamlarda geçebilir. Kısacası etrafı boş bulmak, denetimsizliği fırsata çevirerek sınır tanımadan davranma hâlini anlatan canlı ve yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Müdür izne çıkınca bazı çalışanlar etrafı boş bulup saatlere uymamaya başladı.
- Ailesi evde olmayınca çocuk etrafı boş buldu ve fırsatı hemen gürültüye çevirdi.
- Denetim olmayınca esnafın bir kısmı etrafı boş bulup kuralları gevşetti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kişi gücünü kendi doğruluğundan değil, çevrede engel olmamasından alır. Deyim bu yüzden denetimsizlikten yararlanmayı ima eder.
Çoğu zaman olumsuz çağrışım taşır, ancak bazen sadece kontrolsüz gevşeme hâlini de anlatabilir. Yine de sözde hafif eleştiri tonu baskındır.
İş yeri, okul, aile düzeni ve kamu alanları gibi kural ve denetimin önemli olduğu ortamlarda sık duyulur. Çünkü boşluk, davranışı hemen değiştirir.