Anlamı
çocuklarının sıkıntıları, hastalıkları ana baba için sürekli derttir.
Detaylı Açıklama
Evladın var mı, derdin var atasözü, çocuklarının sıkıntılarının, hastalıklarının ana baba için sürekli dert olduğunu anlatır. Söz bir soru ile bir yanıttan kurulur: evladın var mı? diye sorar ve hemen yanıtlar: derdin var. Soru gerçek bir soru değildir; evlat sahibi olmakla dert sahibi olmanın bir arada geldiğini vurgular. Tanımdaki sürekli sözü, bu kaygının çocuk büyüdükçe bitmediğini düşündürür: bebeklikte hastalık, gençlikte sınav, yetişkinlikte iş ve evlilik kaygısı. Atasözü bir anne babanın yakınmasında, birbirine dert yanan iki ebeveynin konuşmasında ya da çocuğu hasta olan birine verilen bir teselli yanıtında geçebilir. Söz sevginin kaygıyla birlikte geldiğini de düşündürebilir. Evladın sözündeki ikinci kişi eki sözü dinleyene yöneltir, ama yargı bütün anne babalar içindir.
Örnek Cümleler
- Oğlunun ateşi düşmeyince sabaha kadar başında bekleyen Fatma Hanım, sabah komşusuna yorgun bir sesle evladın var mı, derdin var dedi.
- Kızının üniversite sınavı yaklaştıkça babası da uykusuz kalmaya başladı; evladın var mı, derdin var.
- Kırk yaşındaki oğlunun işsiz kalmasına üzülen yaşlı çift, evladın var mı, derdin var diyerek ona yeniden destek olmaya başladı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Mürüvvetini görmek, anne babanın çocuklarının sevinçli günlerini görerek mutluluk duymasıdır: bir düğün, bir mezuniyet, bir torun. Evladın var mı, derdin var ise aynı bağın kaygılı yüzünü anlatır. Çocuk anne babaya hem sevinç hem kaygı getirir.
Bu atasözü, çocuğun öldüğünde iyi anılması, yaşarken de beğenilir biri olması için anne babanın onun eğitimine çok önem vermesi gerektiğini söyler. Kaygı burada çocuğun sağlığından çok yetişmesine yönelir. Evladın var mı, derdin var ise sıkıntıları ve hastalıkları anar; iki söz anne babalığın iki ayrı yükünü gösterir.
Yıl on iki ay, sürekli olarak, sürekli bir biçimde anlamındadır. Atasözünün tanımındaki sürekli sözü de bu deyimle anlatılabilir: anne babanın derdi yıl on iki ay sürer. Deyim bir süreyi adlandırır; atasözündeki dert de o süre boyunca taşınır.