Anlamı
çocuğun öldüğünde iyi anılması, yaşarken de beğenilir bir kişi olması için anne baba çocuklarının eğitimine çok önem vermelidir.
Detaylı Açıklama
El beğenmezse yer beğensin atasözü, çocuğun hem yaşarken beğenilen biri olması hem de öldüğünde iyi anılması için eğitimine ve terbiyesine özen gösterilmesi gerektiğini anlatır. Buradaki "el" toplumun bakışını, "yer" ise ölümden sonraki son durağı simgeler. Yani insan ömrü boyunca iyi anılacak bir kişilik kurmalıdır. Atasözü anne babaya ve yetiştirene sorumluluk yükler; çocuk kendi hâline bırakılmamalı, değer ve ölçü ile büyütülmelidir. Söz, insan yetiştirmenin yalnız bugünkü başarıya değil, ömür boyu sürecek bir itibar duygusuna bağlandığını söyler. Bu bakımdan terbiye meselesini gündelik bir görev değil, kalıcı bir emanet olarak görür. Kısacası bu söz, iyi insan yetiştirmenin geçici bir başarı değil, hem dünya içinde hem de sonrasında hatırlanacak kalıcı bir iz bırakma meselesi olduğunu anlatır.
Örnek Cümleler
- Ninesi torunlara kızarken el beğenmezse yer beğensin diyerek terbiyeyi hatırlatırdı.
- Çocuğun huyuna çok dikkat ederdi; el beğenmezse yer beğensin der dururdu.
- Okul, aile ve mahalle birlikte davranmalı ki el beğenmezse yer beğensin sözü boşa çıkmasın.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kişinin adı ve değeri büyük ölçüde küçük yaşta aldığı terbiyeyle şekillenir. Toplum önündeki saygınlık da sonrasında bırakacağı iz de buradan beslenir ve kalıcılaşır uzun vadede.
Bu bölüm ölümden sonra bile iyi anılmayı çağrıştırır. Yani atasözü yalnız bugünkü davranışı değil, insanın bütün ömrünün bıraktığı izi birlikte düşünür ve derinleştirir anlamlı biçimde.
Daha çok anne babaya, büyüklere ve yetiştiren kişilere yöneliktir. Çünkü çocuk kendi başına değil, verilen terbiye ve örnekle şekillenerek topluma katılır; söz bunu açıkça hatırlatır.