Anlamı
serenleri başa veya geriye doğru çevirerek yelkenleri sarmak.
Detaylı Açıklama
Faça etmek, denizcilik dilinde serenleri başa ya da geriye çevirerek yelkenleri sarmak anlamına gelen özel bir deyimdir. Bu yönüyle gündelik konuşmadan çok, teknik ve meslekî kullanıma aittir. Deyimin kaynağı doğrudan denizcilik pratiğidir; bu yüzden anlamı doğru kavramak için bağlam önemlidir. Yelkenli düzende yapılan bu işlem, düzenleme, toplama ve denetimli hareket ettirme düşüncesi taşır. Kaynak tanımın kısalığına karşın, deyimin alanı nettir. Faça etmek, rüzgârla açık duran yapıyı toplama ve kontrol altına alma eylemidir. Bu yüzden söz yalnız eylemi değil, deniz üstündeki düzeni de çağrıştırır. Teknik terim havasını koruyan, meslek içi dilde yerleşik bir ifadedir. Denizcilik kültürüne özgü canlı bir kullanım değerine sahiptir.
Örnek Cümleler
- Rüzgâr sertleşince tayfa yelkenleri hemen faça etti.
- Kaptan, limana yaklaşmadan yelkenleri faça etmek gerektiğini açıkça söyledi.
- Acemi denizci faça etmek işini ilk seferde ustası kadar düzgün yapamadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü doğrudan yelken ve seren düzenine ait bir işlemi anlatır. Anlam alanı meslekî olduğu için söze doğal olarak teknik ve uzmanlık belirten bir ton yerleşir.
Açık duran yelkeni toplama ve kontrol altına alma düşüncesini ifade eder. Bu yüzden eylem hem düzenleme hem güvenlik bakımından ayrı ve teknik bir önem taşır.
İkisi de denizcilik çevresinde yaşayan teknik sözlerdir. Ancak faça etmek yelken düzenine, façuna etmek ise halatı koruyucu biçimde sarmaya daha doğrudan ve bakım odaklı yönelir.