Anlamı
bir kabahate, suça veya gizli işe kalkışan kişi, yakalanacağını anladığında nereye sığınacağını bilir.
Detaylı Açıklama
Fare çıktığı deliği bilir sözü, bir kabahate, gizli işe ya da suça kalkışan kişinin tehlike anında nereye kaçacağını, nasıl saklanacağını ve hangi sığınağa yöneleceğini önceden bildiğini anlatır. Burada fare benzetmesi boşuna değildir; fare çevik, saklanan ve deliğini bilen bir hayvan olarak düşünülür. Bu yüzden söz, suçlunun kaçış refleksini ve tedbirini anlatmak için güçlüdür. İfade yalnız suç dünyasıyla sınırlı kalmaz; bir kusur işleyen, açığını bilen ya da başı sıkışınca kime sığınacağını önceden ayarlayan kişiler için de kullanılabilir. Atasözünün etkisi, suçu yalnız eylemde değil, kaçış planında da görmesindedir. Böylece insanın gizli niyetle birlikte saklanma hesabı yaptığını da sezdiren dikkatli bir halk gözlemi ortaya çıkar.
Örnek Cümleler
- Hesap sorulacağını anlayınca fare çıktığı deliği bilir misali hemen ortadan kayboldu.
- Evden eşyayı alan çocuk, fare çıktığı deliği bilir gibi komşuya sığındı.
- Bu atasözü, fare çıktığı deliği bilir diyerek suçlunun kaçış hesabını anlatıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kişi yalnız yanlış iş yapmamış, yakalanma ihtimalini de hesaplamıştır. Atasözü, suçlu davranışın arkasındaki kaçış planını ve sığınma tedbirini görünür kılar burada açıkça artık netçe.
Açığını bilen, başı sıkışınca kime sığınacağını hesaplayan, eleştiriden kaçmak için güvenli yer tutan kişiler için de söylenebilir. Suç kelimesi mecazen genişleyebilir ama saklanma mantığı korunur.
Fare deliği bin altın, sığınacak yerin kıymetini anlatır. Fare çıktığı deliği bilir ise o yerin değerinden çok, suçlu ya da sıkışık kişinin oraya yönelme bilgisini öne çıkarır.