Anlamı
'herkesin kaçıp saklanacak bir yer aradığı durumlarda, saklanılacak bir yer bulmak çok güçtür ve o yer çok değerlidir' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Fare deliği bin altın sözü, herkesin saklanacak, kaçacak ya da korunacak yer aradığı sıkışık zamanlarda küçücük bir güvenlik alanının bile çok değerli hâle geldiğini anlatır. Buradaki fare deliği, normal zamanda önemsiz görülebilecek dar bir yeri temsil eder; fakat tehlike büyüdüğünde aynı yer paha biçilmez olur. Bu yüzden söz yalnız fiziksel saklanma alanını değil, kriz anında değer kazanan her türlü küçük fırsatı da düşündürür. Savaş, baskın, karışıklık, polis takibi, borç baskısı ya da toplumsal kargaşa gibi bağlamlarda çok canlı durur. Atasözünün etkisi, değerin mutlak değil şartlara bağlı olduğunu göstermesindedir. Tehlike arttığında küçük bir çıkış yolunun bile altın kıymetine yükseldiğini özlü biçimde anlatır.
Örnek Cümleler
- Mahallede baskın başlayınca fare deliği bin altın oldu, herkes kaçacak yer aradı.
- O kadar kalabalıkta boş bir oda bulmak fare deliği bin altın gibiydi.
- Krizin ortasında güvenilir bir ortak fare deliği bin altın değerine çıktı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü normal zamanda önemsiz görülen yer veya imkân, tehlike anında çok kıymetli olur. Atasözü böylece değerin durumla birlikte değiştiğini çarpıcı biçimde gösterir burada açıkça da.
Hayır, mecazen dar zamanda bulunan küçük fırsat, güvenli bağlantı, boş koltuk ya da kurtarıcı seçenek için de kullanılabilir. Önemli olan, sıkışıklık içinde değer kazanmasıdır burada.
İki söz de sıkışma ve sığınma temasında buluşur. Biri güvenli yerin kıymetini, diğeri ise suç veya tehlike anında kişinin nereye kaçacağını bilmesini öne çıkarır açıkça.