Anlamı
1) inme inmek; 2) bir iş içinden çıkılamaz durum almak, tıkanmak.
Detaylı Açıklama
Felç olmak, bir yandan inme inmek gibi tıbbi bir durumu, bir yandan da mecazlı kullanımla bir işin içinden çıkılamaz biçimde tıkanmasını anlatır. Bu iki anlam birlikte düşünüldüğünde deyimin merkezinde durma, kilitlenme ve işleyişin bozulması vardır. İnsan gerçekten felç olabilir; aynı şekilde trafik, kurum düzeni, üretim hattı ya da iletişim de mecazen felç olabilir. Bu yüzden söz, hem bedensel hem toplumsal hem de teknik alanlarda geniş bir kullanım imkânı taşır. Deyimin gücü, hareket kabiliyetinin kaybını ortak payda olarak korumasındadır. Hangi bağlamda kullanılırsa kullanılsın, akışın durduğu ve işlerin normal seyrinden çıktığı hissedilir. Çift anlamlı yapısıyla çok işlevli ama berrak bir deyimdir. Durma duygusunu tek kalıpta birleştirir.
Örnek Cümleler
- Kar fırtınası yüzünden şehir merkezi neredeyse felç oldu.
- Yaşlı adam bir sabah felç olunca evin bütün düzeni değişti.
- Sistem çökünce banka işlemleri saatlerce felç oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki anlamı birleştiren şey hareketin ve işleyişin durmasıdır. Bedende sinirsel akış bozulur, mecaz kullanımda ise iş, trafik ya da düzen işlemeyi açıkça, bütünüyle ve sert biçimde bırakır.
Çünkü felç olmak sözü, bir düzenin tamamen tıkandığını çok hızlı anlatır. Uzun açıklama gerektirmeden durmayı, kilitlenmeyi ve çaresiz kalmayı birlikte, sertçe, açıkça ve yoğun biçimde duyurur.
Felç gelmek daha çok hastalığın aniden başa gelmesini anlatır. Felç olmak ise hem sonucu bildirir hem de mecazlı kullanımda sistemlerin, kurumların ve gündelik akışın tıkanmasını kapsar.