Anlamı
kendini bilmeyecek veya bayılacak bir duruma gelmek:
'Ben biraz fenalık geçirdim de eczaneden rica ettik.' -B. Felek.
Detaylı Açıklama
Fenalık geçirmek, insanın kendini bilmeyecek, bayılacak ya da ayakta duramayacak kadar kötüleşmesi anlamında kullanılır. Kaynak örnekte “Ben biraz fenalık geçirdim de eczaneden rica ettik” denmesi, deyimin günlük konuşmada ani beden bozulmalarını anlatırken ne kadar doğal yaşadığını gösterir. Burada fenalık, yalnız hafif baş dönmesi değil, insanı destek almaya mecbur edecek bir çöküş hâlidir. Bu yüzden söz tansiyon düşmesi, havasız kalma, korku, ağrı ya da ani bitkinlik gibi durumlarda çok sık kullanılır. Deyimin gücü, tıbbi terime başvurmadan bedenin kötüleşmesini açıkça duyurmasındadır. Panik, zayıflık ve acil ihtiyaç duygusu birlikte hissedilir. Gündelik dilde çok canlı yaşayan, bedensel çöküşü yalın ama etkili anlatan bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Sıcak bastırınca yaşlı kadın bir anda fenalık geçirdi ve sandalyeye oturtuldu.
- Hastane koridorunda haberi duyunca babası kısa süreli bir fenalık geçirdi.
- Bütün gün aç kalınca iş çıkışında fenalık geçirecek gibi oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü insanlar ani bedensel bozulmayı çoğu zaman ayrıntılı tanımlamaz. Fenalık geçirmek sözü, nedeni netleşmemiş olsa bile durumun ciddiyetini hemen, kısa ve açık biçimde anlatmaya yeter.
Kaynak cümle, deyimin hastane ve eczane çevresinde bile doğal biçimde kullanıldığını gösterir. Yani söz, halk dilinde sıradan ama etkili ve anlaşılır bir sağlık anlatımına dönüşmüştür.
Fenalık geçirmek çoğu zaman geçici ve nedeni çeşitli olabilen bir çöküşü anlatır. Felç gelmek ise daha ağır, belirli ve kalıcı olabilecek bir tıbbi tabloyu düşündürür.