Anlamı
1) bir şeyden bir yerde çok bulunmak: Peynir tenekesinde fıkır fıkır kurt kaynıyor. 2) yerinde duramamak.
Detaylı Açıklama
Fıkır fıkır kaynamak, birinci anlamıyla bir şeyin bir yerde çok bulunmasını, ikinci anlamıyla da yerinde duramamayı anlatır. Deyimin iki anlamı arasında canlı hareket ortaklığı vardır. Kurtların kaynadığı bir teneke de, yerinde duramayan bir çocuk da aynı yoğun ve taşkın enerji hissini taşır. Bu nedenle söz hem somut kalabalık ve çokluk için hem de hareketli insan tabiatı için rahatça kullanılır. Deyimin gücü, kaynama görüntüsüyle yoğunluğu ve kıpırtıyı aynı anda verebilmesindedir. Bir yerde bir şey fıkır fıkır kaynıyorsa orada durgunluk yoktur. Söz, çokluk ile taşkın canlılığı birleştiren etkili ve renkli bir deyimdir. Deyimdeki tekrar, bu hareketin sürekliliğini ayrıca kuvvetlendirir. Böylece deyim, hareketsizliğin tam karşısındaki taşan canlılığı başarıyla karşılar.
Örnek Cümleler
- Çocuk sabahtan beri fıkır fıkır kaynıyor, bir dakika bile oturmuyor.
- Tenekenin içi sıcak yüzünden neredeyse fıkır fıkır kaynıyordu.
- Şenlik alanı öyle kalabalıktı ki meydan fıkır fıkır kaynıyor gibiydi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ortak nokta, yoğun hareket ve taşkın canlılık duygusudur. İster bir yerde çok şey bulunsun ister bir insan yerinde duramasın, ikisinde de kaynama imgesi öne çıkar.
Yerinde duramayan çocuklar, heyecanlı gençler ya da aşırı hareketli kişiler için çok doğal durur. Ortak yön, enerji fazlalığının dışarıdan açıkça hissedilmesidir. Söz, kişinin kıpırtısını neredeyse göz önüne getirir.
Dolaylı olarak evet; çünkü ikisinde de hareket ve canlılık vardır. Ancak fırtına gibi ani hız vurgusu taşırken, fıkır fıkır kaynamak daha sürekli kıpırtı ve yoğunluk hissi yaratır.