Anlamı
1) düşüncesini bildirmek:
'Evet iyi bir şey değil fakat benim için bir fikir verir diye seçtim.' -R. N. Güntekin. 2) bir konuda yol gösterici bilgi edinmek:
'İşitilen sözler, görülen tavırlar, beğenilen düşünceler Şinasi Bey'e yeni fikirler vermeye başladı.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Fikir vermek, bir yandan kendi düşüncesini bildirmek, bir yandan da bir konuda yol gösterici bilgi sağlamak anlamında kullanılan çok yönlü bir deyimdir. Kaynak açıklamada hem “benim için bir fikir verir” anlamı hem de görülen tavırların yeni fikirler vermesi yer aldığı için, sözün hem doğrudan konuşan kişiyle hem de dolaylı etkilerle kurulabildiği anlaşılır. İnsan birine açıkça fikir verebilir; bir kitap, bir davranış ya da bir olay da insana fikir verebilir. Deyimin gücü, düşünce üretimini tek bir kaynağa bağlamamasındadır. Bu yüzden sohbet, eğitim, tartışma ve gözlem bağlamlarında çok işler. Yeni düşünceye kapı aralayan etkileri sade biçimde anlatan yerleşik bir deyimdir. Söz, zihni harekete geçiren dış katkıyı da açık eder.
Örnek Cümleler
- Müdürün kısa değerlendirmesi yeni proje için bize fikir verdi.
- Bu tablo, serginin genel çizgisi hakkında insana fikir veriyor.
- Kararsız kaldığında dostlarının ona dürüstçe fikir vermesini isterdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü fikir vermek yalnız doğrudan konuşup akıl belirtmek değildir. Bazen bir davranış, bir eser ya da bir görüntü de insanda yeni bir düşünce doğurabilir. Deyim bu geniş etki alanı sayesinde canlı kalır.
Bir konuda eksik olan bakış açısı tamamlandığında ya da yeni bir imkan görüldüğünde fikir verme işlevi ortaya çıkar. Böylece söz, dolaylı rehberlik anlamı da taşır.
Fikir vermek dışarıdan gelen katkıyı anlatır; fikir edinmek ise bu katkıdan sonra kişinin zihninde oluşan kanaati gösterir. Biri kaynak, öteki sonuç gibidir. Böylece düşüncenin akışı iki aşamada görünür.