Anlamı
sıkıntı vermek, üzmek:
'Aklından, fıtık etti ha, cevap olumsuz herhâlde ama insan bir söyleyiverir, diye geçmekteydi.' -Ü. Dökmen.
Detaylı Açıklama
Fıtık etmek, birine sürekli sıkıntı vermek, onu üzmek, bunaltmak ve bezdirmek anlamına gelen güçlü bir deyimdir. Burada tek seferlik bir rahatsızlık yoktur; tekrar eden ya da biriken bir baskı sonucu karşı tarafın canından bezdirilmesi vardır. Bu yüzden söz, özellikle uzun süren konuşmalar, bitmeyen istekler, çözülemeyen sorunlar ve yorucu ilişkiler için çok kullanılır. Deyimin gücü, rahatsızlığın derecesini abartısız ama sert bir halk diliyle anlatabilmesidir. Kişi yalnız sinirlenmez; adeta taşınamaz bir baskı altında kalır. Bu nedenle deyim, bıktırma etkisini çok net verir. Günlük konuşmada yüksek gerilimli yakınmaları anlatırken canlı ve çarpıcı bir yere sahiptir. Söz, sabrı aşındıran sürekliliği özellikle görünür kılar. Bu sertlik deyimin gündelik hayattaki gücünü artırır.
Örnek Cümleler
- Aynı meseleyi her gün açıp durarak herkesi fıtık etti.
- Bitmeyen telefonlarıyla beni resmen fıtık etmek üzereydi.
- Mahkemenin uzaması bütün aileyi aylarca fıtık etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü fıtık etmek, tek bir rahatsızlıktan çok üst üste gelen baskıların ve tekrarların kişiyi canından bezdirmesini anlatır. Bu nedenle sözde ani öfke değil, birikmiş tükenme öne çıkar.
Sinirlendirmek anlık bir öfke yaratabilir. Fıtık etmek ise kişinin zihnini, sabrını ve direncini aşındıran daha uzun süreli bir bunaltma etkisi taşır. Bu yüzden sonuç olarak daha yıpratıcı duyulur.
Fıtık etmek bu bunaltıcı etkinin dışarıdan gelen sebebini anlatır. Fıtık olmak ise aynı baskının muhatapta yarattığı ruh hâlini, yani bunalmış ve kahrolmuş sonucu öne çıkarır.