Anlamı
argo gösteriş yapmak, caka yapmak, çalım satmak:
'Okula gidiyor diye fiyaka söküyor bize.' -O. Kemal.
Detaylı Açıklama
Fiyaka satmak, argo kullanımda gösteriş yapmak, caka yapmak ve başkaları üzerinde etkileyici görünmeye çalışmak anlamına gelir. Kaynak cümlede okula gidiyor diye bize fiyaka söküyor denmesi, bu deyimin özellikle kendini biraz fazla beğenmiş ve bunu dışa vuran tavırlar için kullanıldığını gösterir. Burada kişi yalnız iyi görünmek istemez; bunu çevresine hissettirecek bir duruş da sergiler. Deyimin gücü, gösterişi hafif alayla birlikte vermesindedir. Bu yüzden sözün içinde çoğu zaman eleştiri bulunur. İnsan giyimiyle, konuşmasıyla, arabasıyla ya da unvanıyla fiyaka satabilir. Yapay ve abartılı gösterişi canlı biçimde anlatan yerleşik bir argo deyimdir. Samimiyetten uzak, seyirlik bir üstünlük kurma çabası da bu sözün içindedir. Çevrenin bu tavrı çoğu kez gülerek ya da küçümseyerek karşılaması boşuna değildir.
Örnek Cümleler
- Yeni arabasıyla mahallenin önünden yavaş yavaş geçip fiyaka satıyordu.
- İki yabancı kelime öğrenince sınıfta hemen fiyaka satmaya başladı.
- Ceketini omzuna atıp herkese karşı fiyaka satması kimseyi etkilemedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü fiyaka satmak, doğal bir özgüvenden çok başkalarına gösterilecek yapay ve abartılı bir hava kurmayı anlatır. Bu yüzden sözün içinde ince bir alay bulunur. Söyleyen kişi çoğu zaman bu gösterişin boşluğunu da hissettirir.
Giyim, araba, para, okul, mevki, tanıdık çevre ya da konuşma biçimiyle fiyaka satıldığı düşünülür. Ortak yön, sahip olunan şeyi gösteriş aracı yapmaktır. Bazen kişi yalnız tavrıyla bile fiyaka sattığı izlenimi bırakabilir.
Façası olmak daha çok havalı ve dikkat çeken görünüşü anlatır. Fiyaka satmak ise bu görünüşü bilinçli olarak başkalarına gösterme ve öne çıkarma davranışını vurgular. Yani birinde durum, ötekinde sergileme niyeti daha güçlüdür.