Anlamı
bağları koyuverip kısılmış yelkeni açmak.
Detaylı Açıklama
Fora etmek, denizcilik dilinde bağları koyuverip kısılmış yelkeni açmak anlamına gelir. Bu söz, hareketin ve açılmanın başlangıcını anlatır; gemi artık duruştan çıkıp yol almaya hazırlanır. Deyimin teknik görünmesine rağmen canlı bir eylem hissi taşımasının nedeni budur. Burada gevşetme, çözme ve ilerleme hazırlığı aynı anda bulunur. Kaynak denizcilik kültüründe çok doğal olan bu ifade, metinlerde hareketin başladığı anı güçlü biçimde canlandırır. Deyimin gücü, bir gemi manevrasını kısa ama görsel bir kalıpla vermesindedir. Açılma ve harekete geçişi anlatan yerleşik bir denizcilik deyimidir. Böylece denizde bekleyişten seyire geçiş tek sözle görünür olur. İfadenin içinde rüzgârla birlikte canlanan hareket duygusu vardır. Bu yüzden söz, hazırlığın eyleme dönüştüğü anı çok iyi yakalar.
Örnek Cümleler
- Rüzgâr dönünce kaptan yelkenleri fora etmek için tayfalara bağırdı.
- Sabah gün ağarırken iskeleden ayrılmadan önce halatları fora ettiler.
- Tekne koydan çıkarken her şey hazırdı, yalnız yelkeni fora etmek kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü fora etmek, sıkışık ve bağlı durumdan çıkıp açılmaya başlamayı anlatır. Bu yüzden söz, harekete geçişin ilk anını teknik ama canlı biçimde verir. Duruştan akışa geçiş hissi bu ifadede çok belirgindir.
Yelken açma, bağ çözme, limandan ayrılma ve seyir hazırlığı ile birlikte düşünülür. Ortak yön, denizde hareketin başlamasıdır. Bu yüzden deyim, hazırlığın bittiği ve eylemin başladığı ana çok yakışır.
Fonda etmek demir atıp durmaya geçmek anlamındadır. Fora etmek ise duruştan çıkıp açılmayı, çözülmeyi ve yol almaya hazırlanmayı anlatır. Biri sabitlenme, öteki hareket kazanma yönünde çalışır.