Anlamı
umursamamak, önemsememek:
'El âlem huzurunda fütur etmeden akıllarına estiği zaman gelir, iki tek atarlar.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Fütur etmemek, bir şeyi umursamamak, önemsememek, aldırış etmeden davranmak anlamına gelir. Bu sözün eski tadı, anlatılan kayıtsızlığı daha da dikkat çekici kılar. Burada kişi çevrenin tepkisini, sözünü, ayıplamasını ya da sonucu fazla hesaba katmaz. Bu nedenle deyim, rahatlıkla arsızlık arasındaki çizgide dolaşabilir. Bazen güçlü bir soğukkanlılığı, bazen de ölçüsüz umursamazlığı anlatır. Deyimin gücü, duygusal tepki eksikliğini kısa ama ağır bir ifade ile verebilmesindedir. İnsan herkesin huzurunda da fütur etmeyebilir, yalnızken de hiçbir şeyi önemsemeyebilir. Aldırmaz tavrı klasik bir dille anlatan yerleşik bir deyimdir. Bu eski ton, davranışın sertliğini ayrıca belirginleştirir. Böylece deyim, tepkisizliğin sınırını neredeyse yüzsüzlüğe kadar götürebilir. Özellikle eleştiri karşısında daha çarpıcı duyulur.
Örnek Cümleler
- Bunca eleştiriye rağmen hiç fütur etmeden aynı işi sürdürdü.
- Herkes bakarken öyle rahat konuştu ki zerre kadar fütur etmedi.
- Yaptığının yanlış olduğunu söylediler ama yine de fütur etmedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü fütur etmemek, kişinin çevredeki tepkiyi veya sonucu hesaba katmadan aldırışsız davranmasını anlatır. Bu yüzden söz hem soğukkanlılık hem umursamazlık tonuna açık kalır. Tonun hangi yöne kaydığı bağlamla anlaşılır.
Bağlam belirleyicidir; bazen kişi korkmadan işini yapar diye olumlu duyulur, bazen de ayıp ve eleştiri karşısında yüzsüzce davranır diye olumsuzlaşır. Aynı kalıp iki uca da açılabilir.
Fütur etmemek aldırmayan özneyi anlatır. Fütur getirmek ise kişide bezginlik, isteksizlik ya da gevşeme doğmasına yol açan etkiyi öne çıkarır. Biri tavırdır, öteki o tavrı kıran ruh hâlidir.