Anlamı
haksız davranışlarla karşı karşıya gelmek:
'Önce kendini gadre uğramış sanan Nahit rolünü öğrenince utandı.' -T. Buğra.
Detaylı Açıklama
Gadre uğramak, birinden beklenmeyen biçimde haksızlık görmek, emeğinin ya da iyi niyetinin karşılığında kötülükle karşılaşmak anlamına gelir. Bu sözde yalnız sıradan bir mağduriyet yoktur; kişiyi asıl yaralayan şey, yapılan davranışın insafsız ve kırıcı olmasıdır. Bu yüzden iş hayatında, aile ilişkilerinde, dostlukta ve ortaklıkta sık duyulur. Kimi zaman bir hakkın yenmesi, kimi zaman da güvenilen kişinin nankörce davranması için kullanılır. Deyim, mağdur olan kişinin içindeki kırgınlığı ve adalet duygusunun zedelenmesini açık biçimde taşır. Birinin zarara uğramasından çok, yapılan kötülüğün vicdansızlığı öne çıkar. Üstelik böyle bir durumda insan yalnız hakkını değil, güvenini de kaybetmiş olur. Bu yönüyle gadre uğramak, yalnız zarara değil, ağır bir gönül kırıklığına da işaret eden kuvvetli bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Yıllarca yanında çalışan adam, en sonunda kendi ortağından gadre uğradı.
- Miras paylaşımında en çok emek veren kardeşin gadre uğraması herkesi üzdü.
- İyilik ettiği insanlardan gadre uğrayınca bir süre kimseye kolay güvenemedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gadre uğramak yalnız zarar görmeyi değil, haksızlığın insafsız bir biçimde yapılmasını anlatır. Bu yüzden sözün içinde hem mağduriyet hem de derin bir gönül yarası birlikte hissedilir.
Aile, dostluk, ortaklık ve yakın çalışma ilişkilerinde daha ağır duyulur. Çünkü bu alanlarda beklenti güvene dayanır; haksızlık gelince sıradan bir kayıp değil, ihanet duygusu da ortaya çıkar.
Haksızlığa uğramak daha genel bir ifadedir. Gadre uğramak ise kötülüğün acımasız, vicdansız ve içe işleyen yönünü daha belirgin taşır; bu yüzden duygusal ağırlığı daha yüksektir.