Anlamı
1) yenmek:
'Kocanın münasebeti her türlü cazibesini kaybettiği gün rakibine galebe çaldığına emin olabilirsin.' -H. C. Yalçın. 2) üstün gelmek, baskın çıkmak:
'Kadıncağızın gönlü gence kayıyordu. Fakat neticede akıl ve mantık tarafı galebe çaldı.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Galebe çalmak, bir rakibi yenmek, bir güce üstün gelmek ya da iki eğilimden birinin ötekine baskın çıkması anlamına gelir. Kaynak anlamında hem doğrudan mücadele hem de iç dünyadaki akıl, duygu, istek gibi unsurların üstün gelmesi vardır. Bu yüzden deyim yalnız savaş, yarış veya tartışma için kullanılmaz; kişinin kendi içinde verdiği kararlarda da rahatlıkla yer bulur. Sözün içinde net bir üstünlük duygusu vardır. Sonucun belirsiz olmadığı, bir tarafın ağırlığını koyduğu durumları anlatır. Galebe çalmak, basit bir başarıdan daha kuvvetli bir ifade taşır; çünkü onda mücadele, direnç ve sonunda gelen baskın çıkma hali birlikte duyulur. Bu nedenle sonuç kadar sürecin çetinliği de bu sözün içinde yaşamaya devam eder.
Örnek Cümleler
- Uzun tartışmanın sonunda sağduyu galebe çalmak zorunda kaldı yine orada.
- Rakibi ne kadar dirense de deneyim sonunda galebe çalmak bildi.
- Öfke değil, akıl galebe çalmak zorunda olduğu için sessizce sustu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü galebe çalmak yalnız dışarıdaki rakibi yenmeyi değil, iç çatışmalarda bir duygu ya da düşüncenin üstün gelmesini de anlatır. Bu yüzden kullanım alanı oldukça geniştir.
Üstün gelmek daha nötr bir ifadedir. Galebe çalmak ise daha eski, daha güçlü ve mücadele havası taşıyan bir söyleyiştir; sonucun çetin bir çekişmeden çıktığını daha çok hissettirir.
Karar anları, çekişmeli tartışmalar, vicdan muhasebeleri ve iki gücün açık biçimde yarıştığı durumlarda daha etkileyici duyulur. Çünkü deyim, sonunda baskın gelen tarafı vurgulamaya çok uygundur.