Anlamı
coşmak, hiddetlenmek:
'Bir an çalgılar sustu, herkes şaşırmıştı, kimse padişahın birdenbire galeyana gelmesinin sebebini bilmiyordu.' -F. F. Tülbentçi.
Detaylı Açıklama
Galeyana gelmek, bir anda coşmak, öfkelenmek, taşkın bir heyecanın etkisine girmek anlamına gelir. Bu sözde sıradan sinirlenmeden daha hızlı ve daha yoğun bir yükseliş vardır. İnsan yalnız kızmaz; kendini toparlamayı zorlaştıran bir duygusal kabarma yaşar. Bu nedenle kalabalıkların etkilenmesi, tahrik sonucu öfkenin büyümesi, coşkun konuşmalar ya da gurur meselesi yapılan durumlar için sıkça kullanılır. Deyim, duygunun yükselme hızını ve kontrolü zorlaştıran niteliğini açıkça taşır. Hem birey hem topluluk için söylenebilir. Günlük dilde sert ama doğal bir karşılığı vardır. Özellikle taşkınlık ihtimali olan anları anlatırken, duygunun ölçüyü aşmaya başladığını kuvvetle hissettirir. Bu yüzden sakin kalma çağrısının tam karşısında duran bir yükselişi gösterir.
Örnek Cümleler
- Küçük bir söz yüzünden hemen galeyana gelmek ona pahalıya mal oldu.
- Tribündeki kalabalık tek golle galeyana gelmek için kolayca bahane buldu.
- Hakaret duyunca galeyana gelmek yerine susmayı son anda özellikle seçti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü galeyana gelmek yalnız kızmayı değil, duygunun hızla yükselip kişiyi taşkın bir hâle sürüklemesini anlatır. Bu yükseliş bazen öfke, bazen toplu heyecan biçiminde açıkça görünür.
Kızmak daha sıradan ve geniş bir duygudur. Galeyana gelmek ise ani yükselişi, kontrol kaybı ihtimalini ve dışarıya taşan duygusal şiddeti daha belirgin biçimde birlikte taşır.
Topluluk için kullanıldığında ortak duygunun hızla yayılmasını ve kalabalığın bir anda taşkınlaşabilecek bir ruh hâline girmesini vurgular. Bu yüzden politik ve sosyal anlatılarda özellikle güçlüdür.