Anlamı
tasalanmak, kaygılanmak, üzülmek:
'Gam çekme güzel, nasılsa baharın sonu yazdır.' -F. N. Çamlıbel.
Detaylı Açıklama
Gam çekmek, bir mesele yüzünden dertlenmek, kaygılanmak ve üzülmek anlamına gelir. Deyim, sıradan bir can sıkıntısından daha derin ve içe işleyen bir kederi anlatır. İnsan sevdiği biri için, geçim derdi için, gelecek kaygısıyla ya da elinden gelmeyen bir mesele yüzünden gam çeker. Bu yüzden hem şiir dilinde hem günlük konuşmada güçlü bir karşılığı vardır. Sözün içinde içten içe sürüp giden bir hüzün bulunur; anlık öfke gibi bir parlamadan çok, zaman alan bir sıkıntı söz konusudur. Bu nedenle deyim, sabırlı ama yoran bir ruh hâlini canlandırır. Kimi zaman öğüt verirken "gam çekme" denir, kimi zaman da kişinin ağır dertli hâli bu sözle anlatılır. Hem duygusal hem kültürel bir ağırlığı vardır.
Örnek Cümleler
- Çocuklarının geleceği için yıllardır sessizce gam çekmekten artık iyice yoruldu.
- Bu kadar küçük mesele için gam çekmek sana hiç yakışmıyor dedi.
- Sevdiği uzaklara gidince günlerce gam çekmek zorunda kaldı orada yalnız.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gam çekmek, geçici bir sinirlenmeden çok insanın içine yerleşen ve kolayca dağılmayan dert duygusunu anlatır. Bu nedenle daha derin ve kalıcı bir hüzün taşır.
Gam kelimesinin kültürel ve duygusal çağrışımı güçlüdür. Bu yüzden aşk, ayrılık, özlem ve hayat sıkıntısı gibi temalarda şiir diline doğal biçimde yerleşmiş, yoğun bir kelime zenginliği yaratmıştır.
Gam çekmek kederin içine girmeyi anlatırken, gam yememek o kedere teslim olmamayı anlatır. Bu yüzden iki söz, insanın aynı olay karşısındaki iki farklı ruh duruşunu karşılıklı biçimde gösterir.