Anlamı
1) savunma durumuna geçmek; 2) mec. önceden önlemini almak.
Detaylı Açıklama
Gardını almak, önce gerçek anlamda savunma duruşuna geçmek, sonra da mecaz olarak yaklaşan tehlikeye karşı önceden tedbirli davranmak demektir. Boks dilinden gelen bu ifade bugün çok daha geniş bir kullanım alanına sahiptir. İnsan tartışmada, iş görüşmesinde, siyasette, hatta aile içi gerilimde bile gardını alabilir. Bu, saldırıya uğramayı beklemekten çok, olası hamleye karşı hazırlıklı durmaktır. Deyimin gücü, hem bedensel hem zihinsel bir savunma imgesini aynı anda vermesinden gelir. Gardını almak, korkudan kaçmak değildir; bilinçli biçimde tetikte kalmaktır. Bu yüzden strateji, dikkat ve özdenetim çağrışımı taşır. Söz, kişinin açık vermemek için kendini topladığı ve savunmasını önceden kurduğu anları anlatmakta son derece kullanışlıdır.
Örnek Cümleler
- Patronun tavrını görünce herkes toplantıda gardını almak zorunda hemen kaldı.
- Rakibinin ilk yumruğundan önce gardını almak bu işin yarısıdır dedi.
- Yeni ortak gelince tedbiren gardını almak gerektiğini o anda hemen anladı.
Kökeni ve Hikayesi
Fransızca "garde" kelimesi üzerinden Türkçeye geçmiş boks terimiyle ilişkilidir. Önce spor dilinde kullanılmış, sonra mecaz anlamla günlük dile yerleşmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gardını almak zamanla mecazlaşmış ve her türlü sözlü, duygusal ya da stratejik savunma durumunu anlatır hâle gelmiştir. Artık yalnız ringde değil, hayatın birçok alanında kullanılır.
Korkmak geri çekilmeyi çağrıştırabilir. Gardını almak ise bilinçli biçimde hazırlanmayı, açık vermemeyi ve gerektiğinde karşılık verecek biçimde dengede kalmayı çok daha açık biçimde herkese anlatır.
İkisi de önceden tedbir düşüncesi taşır. Ancak gardını almak daha çok savunma duruşunu ve anlık hazırlığı vurgular; garanti altına almak ise daha geniş ve somut güvence düzeni kurmayı ayrıca daha kapsamlı biçimde anlatır.