Anlamı
çok ağır ve hantal:
'Gâvur ölüsü gibi yemek masası, ona benzer büfe, kasvetli.' -E. Işınsu.
Detaylı Açıklama
Gâvur ölüsü gibi, çok ağır, hantal, taşınması zor ya da yerinden kıpırdamaz görünen şeyler için kullanılan sert bir benzetmedir. Deyim, özellikle eşya ve bazen de insan bedeninin ağırlığını abartılı biçimde anlatır. İçindeki ifade bugün kaba gelebilir; bu yüzden kullanırken tonun farkında olmak gerekir. Ancak halk dilinde ağır cisimleri ve bitkin bedenleri betimlemek için uzun süre canlı kalmıştır. Burada yalnız kilo değil, hareket etmedikçe daha da çöken bir hantallık duygusu vardır. Söyleyen kişi çoğu zaman taşıma, kaldırma veya sürükleme zorluğunu vurgular. Gâvur ölüsü gibi, yükün maddi ağırlığını çarpıcı ve sert bir benzetmeyle görünür kılan yerleşik bir deyimdir. Hareketsizlik duygusunu da aynı anda büyütür.
Örnek Cümleler
- Bu dolap gâvur ölüsü gibi ağır, dört kişi zor yerinden oynattı bugün.
- Hastalıktan sonra gâvur ölüsü gibi yatıyor, kolunu bile artık kaldıramıyor.
- Eski masa gâvur ölüsü gibi çökmüş, taşımaya yanaşan olmuyor burada.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü söz, sıradan ağır olmayı değil, neredeyse kıpırdamaz hâlde duran bir yük hissini verir. Bu yüzden dinleyenin zihninde hareketi iyice zorlaşmış ve ağırlaşmış bir görüntü oluşur.
İçindeki tarihsel ve dışlayıcı yük nedeniyle bugün kaba sayılabilir. Anlamı güçlü olsa da, çağrışımı yüzünden daha nötr ifadelerin tercih edildiği durumlar artık oldukça fazla artmıştır.
İki alan için de kullanılır; ama eşya için söylendiğinde daha nötr kalır. İnsan için kullanıldığında yorgunluk, çöküş veya hareketsizlik daha sert ve daha küçültücü duyulabilir.