Anlamı
şişmanlamak:
'Benim oğlanın göbeği çıkıyormuş da biraz, her sabah koşu yapıyor, dedi.' -N. Hikmet.
Detaylı Açıklama
Göbeği çıkmak, kişinin şişmanlaması ve özellikle karın bölgesinin belirginleşmesi anlamına gelir. Göbek bağlamakla yakın olsa da burada sonuç daha görünür ve doğrudan dile getirilir. Gündelik konuşmada çoğu zaman hafif takılma, gözlem veya kendi bedeniyle ilgili yakınma tonuyla kullanılır. İnsan yaş aldıkça, hareketsiz kaldıkça ya da yeme düzeni bozuldukça bu değişim dikkat çekmeye başlar. Söz, tıbbi bir açıklama yapmaz; bedendeki görünür sonucu sade biçimde söyler. Bu yüzden samimi sohbetlerde çok sık duyulur. Göbeği çıkmak, beden değişimini doğrudan ama halk ağzına özgü hafif alaycı bir açıklıkla anlatan yerleşik bir deyimdir. Görünürlük bu deyimin etkisini daha da artırır. Söz hemen anlaşılır. Bedenin fark edilir değişimini doğrudan gösterir.
Örnek Cümleler
- Kış boyunca hareketsiz kalınca adamın iyice göbeği çıktı bu sene.
- Doktor, göbeği çıkmaya başladığı için yürüyüş tavsiye etti ona bugün.
- Eski ceketi olmuyorsa belli ki göbeği çıkmış artık biraz iyice.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İkisi yakın anlamlıdır; fakat göbeği çıkmak daha doğrudan görünür sonucu söyler. Göbek bağlamak ise biraz daha süreç ve günlük alışkanlık çağrışımı daha belirgin biçimde taşır.
Çünkü tıbbi veya resmî açıklama gerektirmez; gözle görülen değişimi hemen adlandırır. Samimi konuşmada insanlar beden değişimini bu tür kısa ve doğrudan sözlerle ifade etmeyi kolay bulur.
Hayır, her zaman alay içermez. Bazen nötr gözlem, bazen kendi hâline yakınma, bazen de dostça takılma tonu taşır; bunu belirleyen şey konuşmanın genel ilişkisel havasıdır.