Anlamı
öfkelenmek, kızmak:
'Sert kelimeler kullandı, köpürdü, gazaba geldi.' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Gazaba gelmek, çok öfkelenmek, hiddetin etkisiyle sert ve taşkın bir ruh hâline girmek anlamına gelir. Bu söz, sıradan kızmayı aşan, daha ağır ve daha eski tınlayan bir öfke anlatımıdır. İçinde hem kızgınlık hem de öfkenin yüzeye vurması vardır. Bu yüzden tarihî anlatılarda, edebî metinlerde ve sert konuşma dilinde güçlü durur. Gazaba gelmekte kişi yalnız sinirlenmez; sözü, tavrı ve haliyle taşan bir kızgınlığa girer. Deyim özellikle otorite sahibi kimseler, gururu kırılan kişiler ve büyük haksızlık gördüğünü düşünenler için kullanıldığında etkili olur. Kısa görünmesine rağmen yoğun bir öfke enerjisi taşır. Bu nedenle hem korkutucu hem uyarıcı bir ifade değeri vardır. Sözün sertliği, kontrolü kaybetme eşiğini de sezdirir.
Örnek Cümleler
- Sert sözleri duyunca bir anda gazaba gelmekten kendini hiç alamadı.
- Haksız ithamlar yüzünden reisin ansızın gazaba gelmesi oradaki herkesi susturdu.
- İnsan bazen küçük bir saygısızlıkta bile hemen gazaba gelmek istiyor.
Kökeni ve Hikayesi
Gazap kelimesi Arapça kökenlidir ve şiddetli öfke anlamına gelir. Deyim bu kelimenin etrafında klasik ve Osmanlı etkili dilde güç kazanmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gazaba gelmekte öfke yalnız içte kalmaz, kişinin tavrına ve çevresine taşar. Deyim bu yüzden sıradan sinirlenmeden daha yoğun ve daha sert bir yükselişi anlatır.
Kelimenin tarihî ve yüksek tonu, öfkeye dramatik bir ağırlık katar. Bu yüzden roman, tarih anlatısı ve eski söyleyişli metinlerde sıradan kızmak sözünden daha etkileyici durur.
Galeyana gelmekte coşku ve taşkınlık daha geniş bir alanı kapsar. Gazaba gelmek ise doğrudan öfke merkezlidir ve daha sert, daha hiddetli, daha karanlık bir anlam taşır.