Anlamı
den. şiddetli dalgaların etkisiyle gemi bağlı veya demirli olduğu yerde inip kalkmak, sallanmak.
Detaylı Açıklama
Gemi dövünmek, şiddetli dalgaların etkisiyle geminin bağlı ya da demirli olduğu yerde inip kalkması, sallanması anlamına gelen denizcilik sözüdür. Burada hareket yalnız hafif sallanma değil, dalganın gövde üzerinde sert etkisini hissettiren bir zorlanmadır. Geminin yürürken değil, bulunduğu yerde dövünmesi, denizin ne kadar sertleştiğini ayrıca gösterir. Bu ifade teknik olmakla birlikte anlatım gücü yüksektir; gövdenin deniz tarafından hırpalanması göz önüne gelir. Kısacası gemi dövünmek, denizdeki sert dalga baskısının gemiyi yerinde bile rahat bırakmadığını anlatan canlı bir denizcilik ifadesidir. Bu yüzden söz, bağlı dururken bile şiddetli dış etkiyle yıpranma fikrini denizci dili içinde çok açık biçimde taşır. Bu yüzden teknik bir terim olmasına rağmen sahnesi çok canlıdır.
Örnek Cümleler
- Fırtınada limanda bekleyen tekne gemi dövünmek yüzünden halatları iyice gerdi.
- Demirde duran tekne, bütün gece gemi dövünmek hâlinde kaldı ve sarsıldı.
- Sert hava başlayınca kaptan gemi dövünmek artabilir diye haber verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gemi ilerlemese bile dalga baskısının ne kadar sert olduğunu gösterir. Hareket etmeyen geminin bile dövünmesi, denizin şiddetini daha güçlü biçimde hissettirir. Böylece söz, bağlıyken bile yıpranma hâlini açık seçik anlatır.
İkisinde de dalga etkisi vardır; ancak gemi baş vurmak baş kısmın hareketini, gemi dövünmek ise gövdenin genel olarak dalga altında sarsılmasını daha çok öne çıkarır.
Liman anlatılarında, seyir kayıtlarında, denizcilik eğitiminde ve fırtınalı havaların tasvir edildiği metinlerde daha doğal bir terimdir. Çünkü orada teknik farklar önem kazanır. Böylece söz, bağlıyken bile yıpranma hâlini açık seçik anlatır.